Korat

Korat size uygun mu?

Korat, Tayland'ın "Si-Sawat" (gümüş-mavi) adıyla bilinen, doğal yollarla gelişmiş ve o ülkenin şans getiren ırklarından biri sayılan bir kedidir. Gümüşi parıltılı mavi kürkü ve büyük peridot yeşili gözleriyle tanınır; geleneksel olarak Tayland'da satılmaz, yalnızca yeni evlilere uğur ve bereket dileğiyle hediye edilirdi.

Bu ırkı seçerken sorulacak soru: zeki, talepkar ve sesini kullanmaktan çekinmeyen bir kediye günlük ilgi ayırabilecek misiniz? Cevap evetse Korat, hem sadık hem de görsel olarak çarpıcı bir arkadaş olur.

Sahiplenmeden önce

Korat'ta iki nadir ama ciddi kalıtsal hastalık tanımlanmıştır: GM1 ve GM2 gangliyosidoz. Her ikisi de otozomal resesif kalıtılır, yani hastalığın ortaya çıkması için yavrunun mutasyonun iki kopyasını (bir anneden bir babadan) alması gerekir. Tek kopya taşıyan (carrier) bireyler hastalanmaz ama geni yavrularına aktarabilir; iki taşıyıcı çiftleştirilirse yavruların dörtte biri hasta doğar. Genetik test mevcuttur (UC Davis Veteriner Genetik Laboratuvarı ve benzer laboratuvarlar tarafından sunulmaktadır); yavru alırken hem anne hem baba tarafının GM1/GM2 için test edilip edilmediğini mutlaka sorun. Sorumlu bir yetiştirici bu belgeleri elinde bulundurur.

Karakter ve mizaç

Korat çok zeki, meraklı ve öğrenmeye açık bir kedidir; numaralar öğrenebilir ama bunu ne zaman ve nasıl yapacağına kendisi karar vermeyi tercih eder. İnsana derinden bağlanır, evdeki olaylara katılmak ister ve kendini ailenin bir parçası, hatta lideri gibi görür.

Sesini sık ve etkili kullanır; ihtiyaç ve isteklerini açıkça belli eder. Diğer evcil hayvanlarla genelde iyi geçinir ama konumunun tehdit edildiğini hissederse kıskançlık gösterebilir. Zihinsel uyarıma açık bir yapısı vardır; bulmaca oyuncakları ve etkileşimli oyunlar bu ırkı mutlu eder.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklarda genelde 10-15 yıl arası bir ömür bildiriliyor; doğal ve nispeten sağlıklı bir ırk olarak kabul edilir.

• GM1 gangliyosidoz: Sinir hücrelerinde anormal lipit birikimiyle seyreden, ölümcül ve tedavisi olmayan bir hastalıktır. Belirtiler genelde 3 aylık civarında titreme ile başlar, körlük ve nöbetlerle ilerler, 9-10 aylıkken ölümle sonuçlanır. Genetik test ile taşıyıcı bireylerin tespiti ve taşıyıcı x taşıyıcı çiftleşmelerin önlenmesi hastalığı tamamen engeller.
• GM2 gangliyosidoz: Benzer bir mekanizmayla işleyen, ayrı bir gen tarafından belirlenen ikinci bir gangliyosidoz türüdür; aynı şekilde otozomal resesiftir ve genetik testi mevcuttur.
• Hipertrofik kardiyomiyopati (HKM): Kedilerde en sık görülen kalp hastalığı; periyodik kontrol önerilir.
• Ateroskleroz: Kedilerde genel olarak nadir görülen bir durum olmakla birlikte, bazı kaynaklarda bu ırkta bildirilmiştir; kesin yaygınlığı netleşmemiştir.

Bir Korat yavrusunda 3-4 aylık civarında titreme, denge kaybı veya görme bozukluğu fark ederseniz vakit kaybetmeden veterinere gidin; bu belirtiler gangliyosidozun erken işaretleri olabilir.

Beslenme

Yetişkin bir Korat (2,7-4,5 kg) orta boy bir kedi için standart mama miktarıyla beslenebilir; erkekler dişilerden belirgin şekilde daha ağır olabilir.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Yüksek protein, dengeli mineral içerikli mama.
• Kıdemli (8+ yaş): Kalp sağlığı yıllık kontrol edilmeli.

Zeki ve talepkar bir ırk olduğu için mama bulmacaları hem zihni yorar hem de yemek zamanını yavaşlatır.

Bakım ve tüy

Korat'ın tek katlı, kısa ve gümüşi kürkü bakımı kolay bir kürk tipidir.

• Haftada bir tarama, parıltısını korumak ve dökülen tüyü almak için yeterlidir.
• Tırnaklar 2-3 haftada bir kesilmeli.
• Dişler haftada birkaç kez fırçalanmalı.
• Banyo nadiren gerekir.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

1. Zihinsel uyarım. Bulmaca mamalar ve yeni numaralar öğretmek bu zeki ırkı tatmin eder.
2. Sosyal zaman. Günde birkaç kez aktif ilgi; ihmal edilmekten hoşlanmaz.
3. Dikey alan. Kedi ağacı ve raflar, gözlem yapmayı seven bu ırk için değerlidir.
4. Tutarlı kurallar. Zeki ve kararlı bir kişiliği olduğundan, istikrarlı bir rutin ve net sınırlar iş birliğini kolaylaştırır.
5. Sesli iletişime cevap verin. Bu ırk sesle iletişim kurar; cevap vermek bağı güçlendirir.

Tarihçe

Korat, Tayland'da yüzyıllar önce doğal yollarla gelişmiş bir ırktır; 1350-1767 yılları arasına tarihlenen "Tamra Maew" (Kedi Şiirleri Kitabı) adlı eserde Tayland'ın on yedi "şans getiren" kedisinden biri olarak anılır. Bu kitap bugün Bangkok Ulusal Kütüphanesi'nde bulunuyor. Adını, ırkın ilk fark edildiği Korat eyaletinden alır; Tayland'da ise "gri-mavi" anlamına gelen Si-Sawat adıyla bilinir.

Geleneksel olarak Korat asla satılmaz, yalnızca hediye edilirdi; özellikle yeni evlenen çiftlere bereket ve uzun ömür dileğiyle bir çift halinde verilirdi. Kuzeydoğu Tayland'da hâlâ yağmur duası törenlerinde köyün içinde dolaştırılıp üzerine su serpilen bir ırk olarak biliniyor; bu, pirinç tarlalarının bol su almasını simgeliyor. Batı'ya ilk kez 1959'da Jean Johnson tarafından Amerika'ya getirildi, 1969'da Daphne Negus'un getirdiği dokuz kedi ile hat güçlendirildi. Irk, Britanya'ya 1889'da "Mavi Siyam" adıyla tanıtılmaya çalışılmış ama o dönem jüriler tarafından kabul görmemişti; asıl tanınma 1972'de İngiltere'ye ulaşmasıyla oldu. CFA, Korat'a 1966'da şampiyonluk statüsü verdi.