Old English Sheepdog

Old English Sheepdog size uygun mu?

Old English Sheepdog (Bobtail), gözlerini örten kabarık tüyü, ayıyı andıran yürüyüşü ve şakacı mizacıyla tanınan iri bir İngiliz çoban köpeği. Fotoğraflarda bir peluş oyuncak gibi görünür; gerçekte ise 27-45 kiloluk, güçlü, enerjik ve haftada saatlerce tüy bakımı isteyen bir köpektir. Bu ırkı seçmeden önce en dürüst soru şudur: Tüy bakımına her hafta ciddi zaman ayırabilecek misiniz?

Sahiplenmeden önce

Üreticiden alacaksanız ebeveynler için kalça değerlendirmesi, göz muayenesi (PRA), tiroid kontrolü, işitme değerlendirmesi ve MDR1 genetik testi sonucunu isteyin. PetMD, Old English Sheepdog'u MDR1 mutasyonu taşıyabilen ırklar arasında sayar.

Irkın bakım yükü nedeniyle keçeleşmiş, bakımsız hâlde barınaklara ya da sahiplendirme gruplarına bırakılan bireyler görülür. Böyle bir köpeği sahipleniyorsanız ilk iş olarak kuaförde keçelerden arındırılması gerekebilir; bu durumda kısa kesim kabul edilebilir bir başlangıçtır.

Yavru en az sekiz hafta annesiyle kalmış olmalı. Ebeveynleri görün; ırk oyuncu ama dengeli olmalı, aşırı çekingen ya da saldırgan olmamalıdır.

Karakter ve mizaç

Old English Sheepdog neşeli, akıllı ve sevecendir. Ailesine bağlıdır, çocuklarla oyuna düşkündür. Yetişkinlikte bile uzun süre "yavru gibi" davranabilir.

Yabancılara ve yeni hayvanlara karşı başta temkinli olabilir; kısa sürede ısınır. Gelen misafiri havlayarak haber verir; sesi derin ve yüksektir.

Güdme içgüdüsü vardır: koşan çocukları itekleyerek toplamaya çalışabilir. İriliği nedeniyle bu davranış erken yaşta yönlendirilmelidir.

Hareket ve zihinsel iş almayan bir Bobtail sıkılır; aşırı havlama ve kemirme görülür.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklarda ortalama ömür genelde 10-12 yıl olarak verilir.

• Kalça ve dirsek displazisi: Irkta topallamanın başlıca nedenleri arasındadır. Topallama, kalkarken zorlanma, merdivenden kaçınma görürseniz kontrol yaptırın. İdeal kilo en önemli koruyucu önlemdir.
• MDR1 (çoklu ilaç hassasiyeti): Mutasyon taşıyan köpeklerde yüksek doz ivermektin, loperamid (ishal ilacı), bazı sakinleştiriciler ve kemoterapi ilaçları ağır nörolojik zehirlenmeye yol açabilir. Test sonucu yoksa köpeğin mutant olabileceğini veterinerinize söyleyin; evde insan ishal ilacı ve çiftlik hayvanı ivermektini asla kullanmayın. İlaç sonrası sendeleme, titreme, göz bebeğinde genişleme acildir.
• Otoimmün tiroidit (hipotiroidi): Kilo alma, halsizlik, tüy dökülmesi ve deri sorunları. Kan testiyle tanı konur.
• Egzersize bağlı çöküş (EIC): Sıcak havada yoğun egzersiz sırasında arka bacaklarda güç kaybı ve yığılma. Egzersizi hemen durdurun, serinletin ve veterinere başvurun.
• İlerleyici retina atrofisi (PRA) ve katarakt: Gece görüşünde azalma, gözde bulanıklık. Göz çevresi tüyle kaplı olduğundan görme kaybı geç fark edilir; yıllık göz muayenesi önemlidir.
• Doğuştan sağırlık: Beyaz alanları geniş bireylerde bildirilmiştir; yavruda sese tepkiyi gözlemleyin.
• Dilate kardiyomiyopati: Egzersiz toleransında düşüş, öksürük, bayılma.

Beslenme

Yetişkin bir Old English Sheepdog (27-45 kg) aktivitesine göre günde kabaca 350-500 g kaliteli kuru mama tüketir. Kesin miktar mamanın enerji değerine göre ayarlanır.

• Yavru (2-18 ay): Büyük ırk yavru maması, günde 3-4 öğün. Yavaş büyütme eklem sağlığı için önemlidir; aşırı kalsiyum takviyesi yapmayın.
• Yetişkin: Günde iki öğün; yemekten hemen önce ve sonra ağır egzersizden kaçının.
• Kıdemli (7+ yaş): Kalori azaltılır, eklem sağlığı ve tiroid değerleri izlenir.

Kabarık tüy kiloyu tamamen gizler. Kaburgaları düzenli olarak elle kontrol edin.

Bakım ve tüy

Uzun, sert, kabarık dış tüy ve yoğun, su geçirmez alt tüyden oluşan çift kat kürk.

• Haftada toplam 3-4 saat bakım gerekir. Tüyü deriye kadar katman katman taramak şarttır; yalnızca üstten fırçalamak keçeleri gizler ama çözmez.
• Keçeler deriyi çeker, acı verir, altında nem ve pire, kene barınır; bu nedenle bakım estetik değil sağlık meselesidir.
• Göz önündeki tüyler görmeyi ve göz sağlığını etkiler; kısaltın veya toplayın. Ağız çevresi yemek sonrası temizlenir.
• Kulak içi haftada bir kontrol edilir; pati altı ve arka bölge hijyen için kısaltılır.
• Deriye kadar tıraş etmeyin. Çift kat kürk, katmanlar arasında hava tutarak köpeği hem sıcaktan hem soğuktan yalıtır, dış tüy de deriyi güneşten korur. Sıfır tıraş deriyi güneş yanığına açar ve tüyün düzensiz çıkmasına yol açabilir. Bakımı kolaylaştırmak isteyen pek çok sahip, profesyonel kuaförde tüyü birkaç santim uzunlukta bırakan kısa kesimi tercih eder; bu, tıraşla aynı şey değildir.
• Yoğun bakım nedeniyle düzenli kuaför bütçesi ayırmanız gerekir.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: en az bir saat yürüyüş veya koşu ve oyun. Çeviklik, güdme sporları ve getirme oyunları ırkın enerjisine uygundur.

Öncelikler:

1. Bakım alışkanlığı: Yavru ilk haftadan itibaren taranmaya, patilerinin ve kulaklarının ellenmesine alıştırılmalı. 40 kiloluk bir köpeği bakıma zorla tutmak mümkün değildir.
2. Sosyalleşme (8-16 hafta): Yabancılara karşı temkinli yapıyı dengeler.
3. Tasma disiplini: Güçlü bir köpek; çekmeme erken öğretilir.
4. Güdme davranışını yönlendirme: Çocukları itmek yerine oyuncakla oynamayı öğretin.
5. Havlama kontrolü.

Irk zekidir ama biraz inatçı olabilir; kısa, ödüllü ve eğlenceli çalışmalar en iyi sonucu verir.

Türkiye'nin sıcak yazları bu ırk için zordur. Egzersizi sabah erken ve akşam geç saatlere alın, gün ortasında serin ve gölgeli bir alan sağlayın. Sıcakta aşırı soluma ve sendeleme sıcak çarpması belirtisidir.

Tarihçe

Old English Sheepdog büyük olasılıkla 18. yüzyılda İngiltere'nin batısında sığır ve koyunları pazara süren "drover" köpeği olarak gelişti. Adındaki "Old" (eski) ifadesine rağmen ırkın kökeni çok eski değildir.

"Bobtail" lakabı, çalışan çoban köpeklerinin vergiden muaf tutulması için kuyruklarının kesilmesi uygulamasından gelir. Bugün birçok ülkede estetik amaçlı kuyruk kesimi hayvan refahı gerekçesiyle kısıtlanmıştır; doğal kuyruklu Bobtail'ler giderek yaygınlaşmaktadır.

Irk 19. yüzyılda gösteri ringlerine girdi ve Amerikan Kennel Club tarafından 1888'de tanındı. 20. yüzyılda reklam ve filmlerde "tüylü köpek" simgesi oldu.