Burmilla

Burmilla size uygun mu?

Burmilla, Burmese ile Chinchilla Persian'ın bir araya gelmesinden doğan, parlak "shaded" veya "tipped" kürküyle göz alan bir ırk. Burun, dudak ve göz çevresindeki koyu çizgiler adeta makyaj yapılmış gibi bir görünüm verir. Karakter tarafında Burmese'nin oyunbaz, sosyal yapısıyla Persian'ın daha sakin tavrının bir karışımını bulursunuz.

En gerçekçi soru şu: hem oyunculuğu hem sosyalliği olan ama porsiyon kontrolü konusunda gevşek davranılırsa kolayca kilo alan bir kediye bakmaya hazır mısınız? Cevap evetse Burmilla iyi bir seçimdir.

Sahiplenmeden önce

Burmilla, Türkiye'de son derece nadir bir ırktır; ciddi bir yetiştirici ağı bulunmadığından belgesiz "Burmilla" ilanlarına karşı temkinli olun. Yavru alırken ebeveynlerin genel sağlık kontrolünden geçtiğini ve aşırı kilolu olmadığını gözlemleyin. Irk küçük bir gen havuzundan geliştiği için sorumlu yetiştiriciler zaman zaman dışarıdan (Burmese veya Chinchilla Persian) çaprazlama yaparak çeşitliliği korur; bu bilgiyi sorabilirsiniz.

Karakter ve mizaç

Burmilla, ebeveynlerinin en iyi yanlarını birleştirir denebilir: Burmese'den gelen meraklı, oyunbaz ve insana düşkün yapı; Chinchilla Persian'dan gelen sakinlik ve bağımsızlık. Sonuç, gün boyu evde dolaşan, ilgiyle karşılayan ama Burmese kadar ısrarcı olmayan bir kedi.

Kittensi (yavru gibi) oyunculuğunu yetişkinlikte de sürdürür; oyuncaklarla, kutularla ve basit avlanma oyunlarıyla ilgilenmeye devam eder. Çocuklarla ve diğer evcil hayvanlarla genelde kolay uyum sağlar, ancak yabancılara karşı biraz mesafeli ve gözlemci olabilir.

Sesi ölçülüdür; Burmese kadar konuşkan değildir ama ihtiyacını belli etmekten çekinmez. Bağımsız kalabilme yeteneği, gün içinde tek başına bırakılan evler için avantajdır.

Merakı yüksektir; açık dolap, boş kutu veya yeni bir eşya bu ırkın ilgisini hemen çeker. Bu araştırmacı tavır, evcil hayvan çok olan hanelerde de sorun çıkarmaz; Burmilla genelde diğer kedilere ve köpeklere kolay alışır.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklarda ömür genelde 10-15 yıl aralığında verilir; genel olarak sağlıklı bir ırk kabul edilir.

• Obezite: Bu ırkta en sık bildirilen sorun. Kilo alımı; eklem yükünü artırır, diyabet ve kalp hastalığı riskini yükseltir. Kaburgaları elle hissedip hissedemediğinizi düzenli kontrol edin.
• Alerjik reaksiyonlar: Çim, gıda veya polen kaynaklı deri tahrişi bildirilmiştir. Sürekli kaşınma, kızarıklık veya tüy dökülmesi görürseniz veterinere danışın.
• Polikistik böbrek hastalığı (PKD): Chinchilla Persian atası nedeniyle bazı hatlarda risk taşınabilir. Üreticinizden ebeveynlerin PKD testi sonucunu isteyin.
• Diyabetes mellitus: Bazı kaynaklar bu ırkta diyabet riskinden söz eder; kilo kontrolü bu riski doğrudan azaltır. Artan su tüketimi ve idrar, iştah değişikliği fark ederseniz veterinere gidin.

Kaynaklar arasında sağlık riskleri konusunda tam bir mutabakat yok; genel eğilim ırkın sağlıklı kabul edildiği ama kiloya dikkat edilmesi gerektiği yönünde.

Beslenme

Yetişkin bir Burmilla orta boyludur (3-6 kg); erkekler dişilerden belirgin şekilde daha ağır olabilir.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Dengeli, ölçülü porsiyonlu bir mama; günde iki öğün serbest beslemeye tercih edilmeli. Bu ırkta obezite yatkınlığı nedeniyle porsiyon disiplini önemlidir.
• Kısırlaştırma sonrası: Porsiyonu azaltın, ayda bir tartın.
• Kıdemli (8+ yaş): Kilo ve böbrek değerlerine göre veterinerinizle belirlenen bir diyet.

Ödül mamalarını sınırlı tutun; oyunbaz yapısı nedeniyle bu ırk kolayca ödülle şımartılabilir, bu da kiloyu hızla artırır.

Bakım ve tüy

Burmilla hem kısa hem yarı uzun tüylü (bazı kayıt kuruluşlarında "Tiffanie" adıyla anılan) çeşitlerde bulunur.

• Kısa tüylüler haftada bir, yarı uzun tüylüler haftada 2-3 kez taranmalı.
• Banyo genelde gerekmez; parlak kürkü doğal olarak kendini korur.
• Tırnaklar 2-3 haftada bir kesilmeli.
• Dişler haftada birkaç kez fırçalanmalı.
• Kulaklar ve gözler haftalık kontrol edilmeli; burun ve göz çevresindeki koyu "makyaj" çizgileri hastalık belirtisiyle karıştırılmamalı, bu doğal bir özelliktir.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

1. Günlük etkileşimli oyun. Günde en az iki kez 10-15 dakika; kilo kontrolüne de katkı sağlar.
2. Tırmanma imkânı. Orta yükseklikte bir kedi ağacı, oyunbaz yapısını tatmin eder.
3. Zihin oyunları. Bulmaca mama kapları, kilo kontrolü ile eğlenceyi birleştirir.
4. Güvenli ev. Pencere ve balkonlara file; iç mekân kedisi olarak yaşamalıdır.
5. Sosyal ortam. Diğer kedi veya köpeklerle iyi geçindiği için çok hayvanlı evlerde rahat uyum sağlar.

Türkiye'nin sıcak yaz aylarında serin bir oda ve bol su sağlamak, özellikle yarı uzun tüylü bireyler için faydalıdır.

Tarihçe

Burmilla'nın öyküsü 1981 yazında Birleşik Krallık'ta, plansız bir çiftleşmeyle başlar: Baroness Miranda von Kirchberg'e ait bir Chinchilla Persian erkek, lilac renkli bir Avrupa Burmese dişiyle çiftleşti. Ortaya çıkan dört yavru, siyah shaded gümüş renginde ve beklenmedik derecede etkileyiciydi. Baronesin bu görünümden etkilenmesi, kasıtlı bir yetiştirme programının başlamasına yol açtı.

1984'te Burmilla Kedi Kulübü kuruldu ve ırk 1990'larda Britanya'da (GCCF, sonra Cat Association of Britain aracılığıyla) resmi tanınırlık kazandı. CFA, Burmilla'yı 2011'de kayıt için kabul etti, 2014'te şampiyona statüsü verdi. Bugün TICA, GCCF, FIFe ve CFA gibi kuruluşlarca tanınmasına rağmen Burmilla dünya genelinde hâlâ nadir bir ırk olmayı sürdürüyor.