European Burmese

European Burmese size uygun mu?

European Burmese, kama biçimindeki başı, badem gözleri ve saten parlaklığındaki kısa kürküyle tanınan bir tip. Amerikan (Contemporary) Burmese ile aynı kökten gelir ama uzun süre ayrı yetiştirildiği için farklı bir görünüme ve farklı bir sağlık profiline sahiptir: daha ince yapılı, daha uzun gövdeli ve daha az yuvarlak başlıdır. Mizaç tarafında ise iki tip birbirine çok benzer; her ikisi de insana aşırı bağlı, meraklı ve oyunbaz kedilerdir.

En gerçekçi soru şu: evinizde gün içinde çoğu zaman biri olacak mı, ya da ona eşlik edecek ikinci bir kedi düşünüyor musunuz? Cevap hayırsa bu kediyi almadan önce bir kez daha düşünün; bu tip, yanınızda olmak için yaşar ve yalnız kaldığında bunu davranışlarıyla belli eder.

Sahiplenmeden önce

Bu ırk sayfası, Amerikan (Contemporary) Burmese'den ayrı gelişmiş bir hattı konu alır: European Burmese daha ince yapılı, kama şeklinde başlı ve kendine özgü bir sağlık profiline sahiptir. GCCF standardına dayanan tanıma göre bu tip, brown, blue, chocolate, lilac, red, cream olmak üzere altı düz renkte ve dört torti (brown tortie, chocolate tortie, blue-cream, lilac-cream) deseninde, toplam on renk/desende kabul edilir; Amerikan kayıt kuruluşlarının tanıdığı renk yelpazesinden daha geniştir.

Yavru seçerken üreticiden hipokalemi (BHK) ve GM2 gangliosidozu için genetik test sonucu isteyin; ayrıca ebeveyn hattında diyabet ve orofasiyal ağrı sendromu (FOPS) öyküsü olup olmadığını sorun. Türkiye'de bu tip nadirdir; belge ve test sonucu gösteremeyen ilanlara temkinli yaklaşın.

Karakter ve mizaç

European Burmese son derece insana düşkündür. Sizi odadan odaya takip eder, kucağınıza yerleşir, elinizdeki işin tam ortasına oturur. VCA'nın aktardığına göre bu ırk getir-götür oyununu severek öğrenir ve yetişkinlikte bile yavru enerjisini korur.

Zekidir ve basit komutları öğrenebilir; boş bırakıldığında sıkıntısını ısrarlı miyavlama ve yaramazlıkla gösterir. Çocuklarla, kedi dostu köpeklerle ve misafirlerle genelde kolay geçinir; utangaçlıktan çok merak ve sosyallik öne çıkar.

Sesi kullanmaktan çekinmez; bir şey istediğinde bunu net biçimde belli eder. Uzun süreli yalnızlığı iyi karşılamaz, bu yüzden çalışma saatleri uzun olan evlerde ikinci bir kedi düşünmek mizacına uygun bir çözümdür.

Sağlık sorunları ve ömür

Ortalama ömür 10-15 yıl civarındadır. European Burmese'nin sağlık yükü, Amerikan hattından farklı bir kalıp izler; kısa yüz yapısına bağlı Burmese baş kusuru (BHD) Amerikan hatlarına özgü bir risktir ve bu tipte görülmez.

• Hipokalemi (hipokalemik polimiyopati): Kan potasyumunun düşmesiyle tekrarlayan kas güçsüzlüğü. Başın ve boynun aşağı doğru bükülmesi, sert yürüyüş, kas titremesi tipiktir. Genellikle 2-6 aylık yavrularda başlar. WNK4 genindeki bir değişiklikle ilişkilendirilmiştir ve bu ilişki ilk kez Burmese kedilerinde tanımlanmıştır. Belirti görürseniz aynı gün veterinere gidin; potasyum takviyesiyle kontrol edilir.
• Diyabet (diabetes mellitus): Bu tipte diğer kedi ırklarına göre belirgin biçimde daha sık görülür. Artan su tüketimi ve idrar, iştah değişikliği, kilo kaybı ana belirtilerdir. Erken tanı ve kilo kontrolü seyri doğrudan iyileştirir.
• Kedi orofasiyal ağrı sendromu (FOPS): Ağız ve yüzde, genellikle tek taraflı, ataklar halinde gelen ağrı. Abartılı ağız hareketleri, ağzı pençeyle sıvazlama, bazen dilini veya dudağını yaralama tipiktir. Yeme, içme ve tımar sırasında tetiklenebilir; diş sorunlarıyla bağlantısı bildirilmiştir. Bu davranışı görürseniz hızla veterinere gidin.
• GM2 gangliosidozu: Nadir, ilerleyici bir sinir sistemi hastalığı; baş titremesi ve koordinasyon bozukluğuyla başlar. Genetik testle önlenebilir.
• Obezite: Diyabet riskini artırdığı için bu tipte özellikle önemlidir.

Yıllık kontrolde kilo ve mümkünse kan şekeri takibi yapılmalı; 7-8 yaşından sonra düzenli kan ve idrar tahlili önerilir.

Beslenme

Yetişkin bir European Burmese ortalama 4-5 kg civarındadır; kompakt ama göründüğünden ağır bir gövdesi vardır, kiloyu gözle değil tartıyla takip edin.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Yüksek proteinli, düşük karbonhidratlı mama; günde iki ölçülü öğün yeterlidir. Serbest beslemeden kaçının.
• Kısırlaştırma sonrası: Porsiyonu azaltın, ayda bir tartın.
• Kıdemli (8+ yaş): Diyabet yatkınlığı nedeniyle veterinerinizle birlikte belirlenen, kilo kontrollü bir diyet.

Diyabet riski bu tipte en önemli beslenme meselesidir; ideal kiloyu korumak ödül mamalarını sınırlı tutmaktan ve düzenli tartıdan geçer. Yaş mama hem su alımını artırır hem de genelde daha düşük karbonhidrat oranına sahiptir.

Bakım ve tüy

European Burmese'nin kısa, ince ve vücuda yapışık kürkü çok az bakım ister.

• Haftada bir fırçalama yeterlidir; kauçuk fırça veya güderi bez parlaklığı artırır.
• Banyo genelde gerekmez.
• Diş fırçalama haftada birkaç kez; ağız sağlığı FOPS riskli bu tipte ayrıca önemlidir.
• Tırnak 2-3 haftada bir kesilmeli.
• Kulak ve göz haftalık kontrol edilmeli.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

1. Arkadaş. Gün içinde evde kimse yoksa ikinci bir kedi bu tip için lüks değil ihtiyaçtır.
2. Günlük etkileşimli oyun. Günde en az iki kez 15 dakika; kilo kontrolüne de katkı sağlar.
3. Tırmanma ve gözlem. Sağlam bir kedi ağacı, pencere önü raf.
4. Zihin oyunları. Bulmaca mama kapları, getir-götür, tıklayıcı eğitimi.
5. Güvenli ev. Pencere ve balkonlara file; insana bu kadar güvenen bir tip iç mekânda yaşamalıdır.

Türkiye'nin sıcak yaz aylarında serin bir oda ve bol su sunun; oyunları günün serin saatlerinde yapın.

Tarihçe

Modern Burmese'nin kökeni, 1930'da Burma'dan (bugünkü Myanmar) ABD'ye getirilen ve Siyam kedilerle çiftleştirilen kahverengi bir dişi olan Wong Mau'ya dayanır. Bu erken hat, hem Amerikan hem Avrupa Burmese'sinin ortak atasıdır.

1949'dan itibaren ABD'den İngiltere'ye götürülen Burmese'ler, orada farklı bir yönde şekillendi. GCCF ırkı 1952'de tanıdı ve zamanla, geleneksel yapıyı korumak amacıyla ABD'den ithal edilen Burmese'lerin kayıt altına alınmasını sınırladı. Bu ayrı gelişim süreci, bugün "European Burmese" olarak anılan, daha ince yapılı ve kama başlı tipin ortaya çıkmasını sağladı; birçok Avrupa ülkesinin standardı da bu İngiliz modeline dayanır. Renk yelpazesi zamanla genişledi ve mavi, çikolata, lila gibi tonlar da kabul gördü.