Selkirk Rex

Selkirk Rex size uygun mu?

Selkirk Rex, "koyun postuna bürünmüş kedi" diye anılan, kalın ve gevşek bukleli kürküyle tanınan iri yapılı bir ırk. Cornish ve Devon Rex'in ince, seyrek kıvırcık kürkünün aksine Selkirk'ün kürkü yoğundur; kısa ve uzun tüylü iki çeşidi vardır. Irk, bir sokak kedisinde ortaya çıkan kendiliğinden bir mutasyonun İran, British Shorthair ve Exotic kedilerle geliştirilmesiyle oluştu. Bu miras mizacına sakinlik, sağlığına ise bu ırklardan bilinen PKD ve HKM gibi taranması gereken riskler getirdi.

En gerçekçi soru şu: yavru seçerken ebeveynlerin PKD ve HKM tarama sonuçlarını sorabilecek ve bekleyebilecek misiniz? Selkirk Rex'in mizacı kolaydır; asıl özen gerektiren kısım, sağlıklı hattan bir yavru bulmaktır.

Sahiplenmeden önce

Selkirk Rex'in sağlık riskleri büyük ölçüde geliştirilmesinde kullanılan ırklardan gelir. CFA, ırka özgü bir sağlık sorunu tanımlanmadığını, ancak üreticilerin ebeveyn ırklarda görülen polikistik böbrek hastalığı (PKD), kalça displazisi, hipertrofik kardiyomiyopati (HKM) ve kan grubu uyuşmazlığı için tarama yaptığını belirtir.

• PKD genetik testi: Wikipedia'ya göre İngiltere'de Selkirk Rex üreticileri için PKD testi zorunludur. Ebeveynlerin test sonucunu mutlaka görün.
• HKM taraması: HKM için tüm ırkları kapsayan tek bir genetik test yoktur; ebeveynlerin ekokardiyografi (kalp ultrasonu) geçmişini sorun.
• Kan grubu: British ve İran kökenli hatlarda B kan grubu görülebilir. Üretim yapılacaksa kan grubu bilinmelidir; kendi kediniz için de olası bir kan naklinde bu bilgi değerlidir.
• Kıvırcık olmayan yavrular: Bukle geni baskındır, ancak aynı batındaki bazı yavrular düz tüylü doğabilir. Bu yavrular aynı mizaca sahiptir.

Selkirk Rex Türkiye'de nadir bir ırktır. Belge ve test sonucu olmadan karar vermeyin.

Karakter ve mizaç

CFA'ya göre Selkirk Rex, geliştirilmesinde kullanılan ırkların mizacını yansıtır: British Shorthair'in rahatlığı, İran kedisinin kucak sevgisi ve Exotic'in yaramaz oyunculuğu bir arada.

CFA onu "aktif olmaktan çok etkileşimci" olarak tanımlar. Sahibine güçlü bağ kurar, konuşulduğunda karşılık verir ama çok sesli değildir. Kucağı sever.

PetMD sabırlı, uysal ve sevgi dolu mizacıyla çocuklu aileler ve diğer hayvanlarla iyi uyum sağladığını belirtir. Arkadaşlık ister, etkileşimli oyunlara ve sarılmaya isteklidir.

Enerji düzeyi orta-düşüktür. Günde birkaç kısa oyun seansıyla mutlu olur, evin düzenini bozan bir kedi değildir.

Sağlık sorunları ve ömür

PetMD ömrü 14-20 yıl olarak verir; kaynaklarda genelde 14 yıl ve üzeri belirtilir. Dikkat edilmesi gerekenler:

• Polikistik böbrek hastalığı (PKD): İran ve British Shorthair mirası nedeniyle PetMD bu ırkta orta düzeyde risk bildirir. Böbreklerde zamanla büyüyen kistler böbrek yetmezliğine yol açar. Artan su tüketimi ve idrar, kilo kaybı, iştahsızlık, kusma görülürse kan ve idrar tahlili ile ultrason isteyin. Test edilmemiş bir kedide ultrason taraması yapılabilir.
• Hipertrofik kardiyomiyopati (HKM): Kalp duvarının kalınlaşması. PetMD'nin belirttiği belirtiler: nefes darlığı, halsizlik, iştah ve kilo kaybı, mavi veya beyaz dişeti. Ağızdan nefes alma veya ani arka bacak felci acil durumdur. Yıllık muayenede kalp dinlenmeli.
• İlerleyici retina atrofisi (PRA): PetMD'ye göre İran mirasından gelen, düşük riskli bir göz hastalığı. Gece görmede zorluk, eşyalara çarpma, büyümüş göz bebekleri belirtidir.
• Yağlı deri ve kürk: PetMD derinin yağlı olabildiğini, Wikipedia özellikle bukle genini iki kopya taşıyan kedilerde aşırı yağlanma görülebildiğini belirtir. Kürkte yapışkanlık, kötü koku veya deride kızarıklık varsa veterinere danışın.
• Obezite: İri ve sakin yapısıyla kilo almaya yatkındır; PKD ve HKM riski olan bir ırkta ideal kilo daha da önemlidir.

Yıllık kontrol, 7-8 yaşından sonra böbrek değerlerini içeren kan ve idrar tahliliyle önerilir.

Beslenme

Selkirk Rex orta-iri, kaslı bir kedidir. Wikipedia'ya göre erkekler yaklaşık 5,5-7 kg'a ulaşabilir; dişiler daha hafiftir.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Yüksek proteinli, kaliteli mama; günde 2-3 ölçülü öğün. Serbest beslemeden kaçının.
• Kısırlaştırma sonrası: Enerji ihtiyacı düşer; ayda bir tartın.
• Kıdemli (10+ yaş): Böbrek değerlerine göre veterinerinizle belirlenen bir diyet.

PKD riski nedeniyle su tüketimi önemlidir: yaş mama, çeşme tipi suluk ve birden fazla su noktası kullanın. İran mirası taşıyan, yüzü yuvarlak bireylerde küçük ve yassı taneler yemeyi kolaylaştırabilir.

Bakım ve tüy

Selkirk Rex bakımında temel kural: az ama doğru. Aşırı tarama bukleleri düzleştirir ve kabarık, dağınık bir görünüm yaratır.

• Kısa tüylü: CFA'ya göre özel alet gerekmez; parmak uçlarıyla nazikçe kaşıyarak bukleler kabartılır. Ayda bir tarama ölü tüyü alır.
• Uzun tüylü: Keçeleşmeye karşı haftada bir-iki kez seyrek dişli tarakla nazik tarama.
• Döküm: Selkirk döker; mevsim geçişlerinde taramayı sıklaştırın.
• Banyo: Yağlı kürklü bireylerde birkaç haftada bir yapılabilir. Banyodan sonra kürkü havluyla bastırarak kurutun, fırçalamayın; bukleler kendiliğinden toplanır. Kürkün tamamen kuruduğundan emin olun.
• Kulaklar: Haftalık kontrol, gerekirse veterinerinizin önerdiği solüsyonla temizlik.
• Bıyıklar: Kıvırcık bıyıklar kolay kırılır; bu normaldir.
• Tırnaklar 2-3 haftada bir, dişler haftada birkaç kez.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

1. Rahat dinlenme alanları. Yumuşak yataklar, alçak ve geniş platformlar.
2. Günlük oyun. Günde iki kez 10-15 dakika; kilo kontrolüne yardımcı olur.
3. Sağlam kedi ağacı. Ağır bir kediyi taşıyacak, orta yükseklikte.
4. Yazın serinlik. Yoğun kürklü bu ırk için Türkiye'nin sıcak yazlarında serin oda ve bol su.
5. Güvenli pencere ve balkon. File takın; iç mekân yaşamı önerilir.

Tarihçe

Selkirk Rex'in hikâyesi ABD'nin Montana eyaletinde bir hayvan barınağıyla ilişkili bir batında başladı. Batındaki kıvırcık tüylü dişi yavru, yetiştirici Jeri Newman'a ulaştı ve Newman ona "Miss DePesto" adını verdi. CFA bu olayı 1986, Wikipedia ise 1987 olarak kaydeder.

Miss DePesto siyah bir İran erkekle çiftleştirildi ve batındaki yavruların bir kısmı kıvırcık doğdu. Bu, buklelerin baskın bir genden kaynaklandığını gösterdi; Cornish ve Devon Rex'teki çekinik genlerden farklıydı. Wikipedia'ya göre bu gen KRT71 ile ilişkilidir. Irk, Newman'ın üvey babasının adını taşır ve gerçek bir kişinin adını taşıyan tek kedi ırkı olarak bilinir.

Gen havuzu İran, Exotic ve British Shorthair ile çiftleştirilerek genişletildi. CFA'nın güncel kurallarına göre İran ile çiftleştirmeden doğan yavrular 1 Ocak 2020'ye, British Shorthair ve Exotic ile çiftleştirmeden doğanlar 1 Ocak 2025'e kadar kabul edilmiştir. CFA ırkı 1992'de kayda aldı ve 2000'de şampiyonluk statüsü verdi.