Siyam Kedisi

Siyam kedisi size uygun mu?

Siyam kedisi, mavi gözleri ve renkli uçlarıyla en tanınan ırklardan biri. Karakteri de en belirgin olanlardan: konuşkan, sosyal, talepkâr. Bu kedi sessiz bir ev arkadaşı değil; sürekli iletişim halinde bir ortak.

Siyam kedisini seçerken tek soru: sürekli konuşan, sizi takip eden ve ilgi isteyen bir kediye hazır mısınız? Bu ırkın sesi ısrarcı ve gürdür.

Sahiplenmeden önce

Yavru alırken PRA ve amiloidoz konusunda üreticiye soru sorun; ayrıca ebeveynlerin kalp kontrolü yapılmış olmalı.

Tip farkı: Modern şov tipi (aşırı ince, uzun kafa) ile geleneksel tip (daha yuvarlak, "applehead") arasında görünüm farkı vardır. Geleneksel tipin sağlık profili genelde daha rahattır.

Karakter ve mizaç

Siyam kedisi sosyal, zeki ve son derece iletişimcidir. Sesi kedi dünyasında ayırt edicidir: gür, alçak ve ısrarcı. Sizi çağırır, cevap bekler, konuşmaya devam eder.

İnsana bağımlılığı çok yüksektir. Odadan odaya takip eder, kucağa çıkar, yorganın altına girer. Yalnız bırakıldığında gerçekten mutsuz olur; bu ırkta ikinci bir kedi genelde doğru karardır.

Zekidir ve öğrenmeye açtır. Getir oynar, tasmayla yürür, numara öğrenir, kapı açar.

Aktiftir ve tırmanmayı sever. Yükseklik ve oyun ihtiyacı gerçektir.

Kıskanç olabilir; ilgiyi paylaşmaktan hoşlanmayan bireyler görülür.

Yavrular beyaz doğar; renkli uçlar (yüz, kulak, pati, kuyruk) haftalar içinde belirir. Bunun nedeni sıcaklığa duyarlı bir pigment genidir; vücudun serin bölgeleri koyulaşır. Bu yüzden yaşlandıkça ve serin ortamda kedi genel olarak koyulaşır.

Sağlık sorunları ve ömür

Ortalama ömür 12-15 yıl, bazı bireylerde daha uzun.

• Amiloidoz: Bu ırkta bilinen kalıtsal bir hastalık; anormal protein birikimi karaciğer ve böbrekleri etkiler. Genç-orta yaşta halsizlik, iştahsızlık, sarılık veya böbrek yetmezliği belirtileriyle ortaya çıkar.
• İlerleyici retina atrofisi (PRA): Bu ırkta bildirilmiştir; genetik testi vardır.
• Astım ve solunum sorunları: Siyam ve akraba ırklarda kedi astımı daha sık görülür. Öksürük benzeri kasılma, hırıltı, açık ağızla nefes. Toz, sigara dumanı ve aerosol tetikleyicidir.
• Diş ve dişeti hastalıkları: Bu ırkta erken başlayan dişeti iltihabı yaygındır.
• Şaşılık ve kuyruk kıvrımı: Geleneksel Siyam'larda görülen, ırkın genetik geçmişinden gelen özellikler. Görmeyi ciddi şekilde etkilemez ama şov standardında istenmez.
• Hipertrofik kardiyomiyopati (HKM): Periyodik kalp kontrolü önerilir.
• Pika (yenmeyen şeyleri yeme): Bu ırkta yün, kumaş, plastik yeme davranışı diğer ırklardan daha sık bildirilmiştir. Bağırsak tıkanıklığı riski taşır; tehlikeli nesneler kaldırılmalı.

Beslenme

Yetişkin bir Siyam kedisi (3-5 kg) günde 50-70 g kuru mamaya karşılık gelen enerjiye ihtiyaç duyar. İnce yapılı bir ırktır; "zayıf" görünmesi normaldir.

• Yavru (2-12 ay): Yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Yüksek protein, düşük karbonhidrat.
• Kıdemli (9+ yaş): Böbrek ve karaciğer değerleri yıllık takip; amiloidoz riski nedeniyle önemlidir.

Aktif bir ırk olduğu için enerji ihtiyacı boyutuna göre iyidir. Mama bulmacaları hem zihni yorar hem yemeği yavaşlatır.

Bakım ve tüy

Bakımı en kolay ırklardan biri.

• Çok kısa, alt katı olmayan tüy; haftada bir kauçuk eldiven yeterli.
• Az döker; alerjisi hafif olanlar için diğer ırklardan daha uygun olabilir.
• Banyo gerekmez.
• Tırnaklar 2-3 haftada bir.
• Dişler haftada birkaç kez; bu ırkta diş hastalığı erken başlar.
• Kulaklar aylık kontrol; büyük kulaklar toz tutar.
• Kışın üşüyebilir; alt kürk yoktur ve vücut yağı azdır. Sıcak yatak ve battaniye sağlayın.

Yaşam alanı ve zenginleştirme

Bu ırkta ihtiyaç, alandan çok etkileşimdir.

1. Sosyal temas. Günde birkaç kez aktif ilgi. Bu ırk için en önemli madde budur.
2. İkinci bir kedi. Uzun süre yalnız kalacaksa ciddi olarak düşünülmeli; Siyam kedisi arkadaşlık kurmaya en yatkın ırklardan.
3. Dikey alan. Kedi ağacı, raf, gözlem noktası.
4. Günde iki kez aktif oyun. Olta oyuncakları, getir.
5. Zihinsel iş. Numara öğretme, mama bulmacası, tasma eğitimi. Bu ırk öğrenmeyi sever.
6. Pika kontrolü. Yün, ip, plastik poşet gibi yutulabilecek nesneler ortadan kaldırılmalı.
7. Sıcak köşe. Isıtmalı yatak veya güneşli bir pencere; bu ırk sıcak arar.

Tarihçe

Siyam kedisi, bugünkü Tayland'ın eski adı Siyam'dan gelir ve ülkenin en eski kedi ırklarından biridir. Tayland'da "Wichien Maat" olarak bilinir. Ayutthaya döneminden kalma "Tamra Maew" (Kedi Şiirleri Kitabı) adlı el yazmasında bu tipte kediler tasvir edilmiştir.

Siyam saraylarında ve tapınaklarda kutsal sayıldığı, soylulara ait olduğu ve dışarı çıkarılmasının yasak olduğu anlatılır.

Irk Batı'ya 19. yüzyıl sonunda ulaştı. 1884'te Bangkok'taki İngiliz konsolosu, bir çift Siyam kedisini İngiltere'ye götürdü; bu kediler 1885'te Crystal Palace kedi sergisinde gösterildi ve büyük ilgi gördü. Aynı dönemde Amerika'ya da ulaştı; 1878'de Başkan Rutherford B. Hayes'in eşine Bangkok'tan bir Siyam kedisi hediye edildi.

1. yüzyıl boyunca ırk, şov standartlarında giderek daha ince ve uzun bir tipe doğru geliştirildi. Geleneksel, daha yuvarlak tipi koruyan yetiştiriciler ise ayrı bir hat sürdürdü; bu hat bazı federasyonlarda "Thai" adıyla tanınır.

Siyam kedisi, Balinese, Oriental, Himalayan ve Tonkinese gibi birçok modern ırkın da temelinde yer alır.