Dogue de Bordeaux

Dogue de Bordeaux size uygun mu?

Dogue de Bordeaux (Bordeaux Mastifi), iri kafası, kırışık alnı ve açık kahveden maun rengine uzanan kürküyle tanınan, Fransa'nın en eski ırklarından biridir. Evde sakin, ailesine çok bağlı ve korumacıdır. Ancak bu ırkı düşünen herkesin baştan bilmesi gereken acı bir gerçek var: Dogue de Bordeaux, kayıtlı ırklar arasında ömrü en kısa olanlardandır. Birlikte geçireceğiniz yıllar çoğu zaman sınırlıdır ve bu yıllarda kalp hastalığı, kanser ve mide dönmesi riski yüksektir.

Sahiplenmeden önce

Dogue de Bordeaux, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın tehlike arz eden ırklar listesinde yer almaz; ancak güçlü bir köpek olduğu için tasma ve kontrol sorumluluğu tamamen sizdedir.

Bu ırkta yetiştirici seçimi hayati önem taşır. Ebeveynlerin veteriner kardiyolog tarafından yapılmış ekokardiyografi sonucunu, kalça ve dirsek röntgen değerlendirmelerini isteyin. Kalp üfürümü dinlemekle anlaşılabilir ama kesin tanı ekoyla konur. Yavrunun pati tabanlarına bakın; çatlak veya kalınlaşma kalıtsal hiperkeratoz işareti olabilir.

Aşırı kısa burunlu, çok gevşek göz kapaklı, ağır kırışıklı "abartılı" tipten kaçının; bu özellikler solunum ve göz sorunlarını artırır. Ebeveynlerin yaşını ve büyük ebeveynlerin kaç yaşında öldüğünü sormak, hattın sağlığı hakkında fikir verir.

Barınaklarda ve sahiplendirme gruplarında bakım zorluğu nedeniyle bırakılmış yetişkin Dogue'lar bulunabilir; kalp muayenesi yapılmış bir yetişkin, yavru belirsizliğine göre daha öngörülebilir bir seçenektir.

Karakter ve mizaç

FCI standardı Dogue'u tetikte ve cesur bir bekçi, ama saldırganlıktan uzak; sahibine çok bağlı, sevecen, sakin, dengeli ve uyarılma eşiği yüksek bir köpek olarak tanımlar. Standart, erkeklerin genellikle baskın bir karaktere sahip olduğunu da açıkça belirtir.

Evde çoğunlukla uyuyan, ailesinin yanında olmak isteyen bir köpektir. Yabancılara karşı temkinlidir ve evini sahiplenir; havlaması seyrektir ama etkilidir. Diğer köpeklerle, özellikle aynı cinsiyetten iri köpeklerle sorun yaşayabilir.

Hassas bir yapısı vardır. Sert tavır ve bağırmaya küser; övgü ve ödülle çok daha iyi çalışır. İnatçılığı, anlamadığından değil, gerek görmediğindendir.

Sağlık sorunları ve ömür

Kaynaklar ortalama ömrü genellikle 5-8 yıl olarak verir. İngiltere'de veteriner kayıtlarına dayanan bir çalışmada, küçük bir örneklemde (21 köpek) ölüm yaşının medyanı 5,5 yıl bulunmuş ve ırk en kısa yaşayanlar arasında yer almıştır. Bu rakamı bilerek karar verin.

• Kalp hastalığı: Irkın önde gelen ölüm nedenleri arasında subaortik stenoz (SAS) ve dilate kardiyomiyopati (DCM) sayılır. Egzersizde çabuk yorulma, bayılma, öksürük, hızlı nefes ve karın şişliği belirtidir. Yavrulukta üfürüm duyulursa ve yetişkinlikte düzenli olarak kardiyolojik kontrol yaptırın.
• Mide dönmesi (GDV): Mide gazla dolar ve kendi etrafında döner. Şişen karın, kusmaya çalışıp kusamama, aşırı salya ve huzursuzluk görürseniz beklemeden en yakın acil veterinere gidin; saatler içinde ölümcüldür. MSD Veteriner El Kitabı riskli ırklarda kısırlaştırma sırasında koruyucu gastropeksi (midenin karın duvarına sabitlenmesi) yapılmasını önerir.
• Kanser: Lenfoma, hemanjiyosarkom, mast hücreli tümör ve kemik kanseri bildirilir. Büyüyen kitle, şişen lenf düğümü, açıklanamayan topallama veya kilo kaybı veteriner kontrolü gerektirir.
• Kalça ve dirsek displazisi: Topallama, kalkmada zorlanma. Yavrulukta kontrollü büyüme ve ideal kilo en etkili korumadır.
• Sıcak çarpması ve solunum güçlüğü: Kısa burun sıcakta serinlemeyi zorlaştırır. Aşırı hırıltı, morarmış dil, sendeleme acildir.
• Pati tabanı hiperkeratozu: Genellikle 4-6 aylıkken tabanlar sertleşip çatlar; topallama ve enfeksiyonla seyredebilir.
• Göz kapağı sorunları: Entropiyon ve ektropiyon; sulanma, kızarıklık, gözü kısma belirtidir.

Beslenme

Yetişkin bir Dogue (FCI standardına göre erkeklerde en az 50, dişilerde en az 45 kg) mamanın enerji yoğunluğuna ve hareketine göre günde kabaca 550-850 g kaliteli kuru mama tüketir. Bu ırk kilo almaya yatkındır; fazla kilo hem eklemleri hem kalbi zorlar.

• Yavru (2-18 ay): Dev ırk yavru maması. Büyüme hızlandırılmamalı; kalsiyum takviyesi eklenmemeli.
• Yetişkin: Günde en az iki, tercihen üç küçük öğün.
• Kıdemli (5-6 yaş sonrası): Bu ırkta yaşlanma erken başlar; kalori ve eklem desteği veterinerle ayarlanmalı.

Mide dönmesi riskine karşı hızlı yiyen köpekte yavaş yeme kabı kullanın, öğün öncesi ve sonrası yaklaşık bir saat hareketi sınırlayın, stresli ortamda yemek yedirmeyin. Tahıl içermeyen mamalar ile DCM arasındaki olası ilişki hâlâ araştırılmaktadır; mama seçimini veterinerinizle yapın.

Bakım ve tüy

• İnce, kısa tüy; haftada bir kauçuk fırça. Orta düzeyde döker.
• Yüz kıvrımları her gün nemli bezle silinip iyice kurulanmalı; nem kalırsa deri enfeksiyonu gelişir.
• Salya bezi evin her köşesinde bulunmalı; özellikle su içtikten ve yemekten sonra.
• Gözler günlük kontrol edilmeli; akıntı ve kızarıklık not edilmeli.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir; ağır köpekte uzun tırnak duruşu bozar.
• Yaz önlemi: Sıcak saatlerde yürüyüş yok; serin zemin, gölge ve bol su. Türkiye'nin sıcak bölgelerinde klima neredeyse zorunludur.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç 30-60 dakika, sakin tempoda yürüyüş ve bahçede kısa oyunlardır. Dogue koşu partneri değildir; uzun koşu ve sıcakta egzersiz tehlikelidir.

Öncelikler:

1. Erken sosyalleşme (8-16 hafta). Yabancılara ve diğer köpeklere karşı dengeli bir yetişkin için şarttır.
2. Tasma disiplini. 50-60 kiloluk bir köpek çektiğinde kontrol kaybedilir; yavruyken öğretilmeli.
3. Temel komutlar ve sakin karşılama. İnsanların üzerine atlamamak bu boyutta güvenlik meselesidir.
4. Kontrollü büyüme. 18 aya kadar merdiven, yüksekten atlama ve uzun zorlayıcı yürüyüşlerden kaçının.
5. Veteriner muayenesine alıştırma. Ağız, kulak, pati ve kıvrımlara dokunmaya yavruyken alıştırın.

Kısa, ödüllü ve eğlenceli seanslar en iyi sonucu verir.

Tarihçe

FCI standardına göre Dogue de Bordeaux, Fransa'nın en eski ırklarından biridir ve muhtemelen Alanların köpeklerinden gelir. 14. yüzyılda Foix Kontu Gaston Phébus av kitabında bu tip köpeklerin ısırığının üç tazıdan güçlü olduğunu yazmıştır.

1. yüzyılın ortasına kadar Aquitaine bölgesi dışında pek bilinmiyordu. Yaban domuzu avında, bekçilikte, sığır korumada ve kasapların hizmetinde, bir dönem de dövüşlerde kullanıldı. 1863'te Paris'teki ilk Fransız köpek sergisinde bugünkü adıyla yer aldı. Toulouse, Paris ve Bordeaux tipleri arasından günümüz ırkının kaynağı Bordeaux tipi oldu; ilk standart 1896'da yayımlandı.

İki dünya savaşında büyük kayıp veren ırk, İkinci Dünya Savaşı sonrasında yok olma tehlikesiyle karşılaştı ve 1960'larda yeniden toparlandı. Uluslararası tanınırlığını büyük ölçüde 1989 yapımı "Turner ve Hooch" filmine borçludur.