English Cocker Spaniel

İngiliz Cocker Spaniel size uygun mu?

İngiliz Cocker Spaniel, neşeli mizacı, sallanan kuyruğu ve ipeksi tüyüyle tanınan orta boy bir av köpeği. Ev içinde uysal, dışarıda ise enerjik ve meraklıdır. Sitemizdeki Cocker Spaniel rehberi Amerikan tipini anlatır; bu sayfa ise ondan ayrı bir ırk olan İngiliz tipini ele alıyor. İkisi aynı kökten gelir ama yıllar içinde farklı yönlerde geliştirilmiştir.

Amerikan Cocker'dan farkı

Türkiye'de "Cocker" denince çoğu zaman iki ırk birbirine karıştırılır. Temel farklar:

• Gövde: İngiliz Cocker biraz daha uzun bacaklı ve atletik yapılıdır; omuz yüksekliği yaklaşık 38-43 cm, kilosu genelde 12-15 kg aralığındadır. Amerikan tipi daha küçük ve kompakttır.
• Kafa: İngiliz tipinin burnu daha uzun, kafası daha az yuvarlaktır. Amerikan tipinde alın belirgin, burun kısadır.
• Tüy: Amerikan Cocker'ın tüyü çok daha yoğun ve bol etektir. İngiliz Cocker'ın tüyü de bakım ister ama genellikle daha yönetilebilirdir.
• Kullanım: İngiliz Cocker, çalışma hatlarında hâlâ av köpeği olarak kullanılır; enerji düzeyi buna göre biraz daha yüksek olabilir.

Mizaç olarak ikisi de neşeli ve insana düşkündür. Sağlık tarafında da ortak noktaları (kulak iltihabı, göz hastalıkları) vardır, ancak bazı genetik hastalıklar ırka özeldir; aşağıda İngiliz tipine özgü olanları anlatıyoruz.

Sahiplenmeden önce

Üreticiden alacaksanız ebeveynler için prcd-PRA (ilerleyici retina atrofisi) ve ailesel nefropati (FN) DNA testi sonuçlarını, kalça değerlendirmesini ve güncel göz muayenesini isteyin. Kanada İngiliz Cocker kulübü bu testleri ırk için temel tarama olarak önerir. Ebeveynlerin test sonucu yoksa, özellikle FN açısından risk bilinemez.

Yavru en az sekiz hafta annesiyle kalmış olmalı. Anneyi görün; çekingen veya saldırgan bir anne mizaç açısından uyarı işaretidir. Cocker türü köpekler barınaklarda ve sahiplendirme gruplarında da görülür; yetişkin bir köpeği sahiplenmek iyi bir seçenektir.

Karakter ve mizaç

İngiliz Cocker "neşeli" tanımının vücut bulmuş hâlidir. Kuyruğu neredeyse sürekli sallanır, insanla birlikte olmaktan keyif alır. Aileye bağlıdır, yabancılara karşı genellikle dostça yaklaşır.

Av içgüdüsü belirgindir: kokuya ve kuşlara ilgi duyar. Parkta bir güvercin gördüğünde çağrıyı duymayabilir; gel komutu iyi çalışılmadan tasmasız bırakmayın.

Hassas bir ırktır. Sert ses tonu ve cezaya kötü tepki verir, içine kapanabilir. Buna karşın ödül ve oyunla çok hızlı öğrenir.

Uzun süre yalnız kalmayı sevmez. Gün boyu evde tek başına kalan bir Cocker'da havlama, eşya kemirme ve ayrılık kaygısı görülebilir.

Sağlık sorunları ve ömür

İngiltere'de birinci basamak veteriner kayıtlarına dayanan VetCompass çalışmasında ortanca ömür yaklaşık 11,4 yıl bulunmuştur; kaynaklarda genelde 11-14 yıl aralığı verilir. Aynı çalışmada en sık görülen üç sorun diş eti hastalığı, dış kulak iltihabı ve obezite olarak bildirilmiştir.

• Dış kulak iltihabı (otitis): Uzun, sarkık kulaklar havalanmayı engeller. Kafa sallama, kulak kaşıma, kötü koku, kahverengi akıntı görürseniz birkaç gün içinde veterinere gidin. Kronikleşen otit ağır hasar bırakabilir.
• Diş eti hastalığı: Ağız kokusu, diş taşı, kanayan diş eti. Düzenli fırçalama ve yıllık ağız muayenesi önemlidir.
• İlerleyici retina atrofisi (prcd-PRA): Kalıtsaldır, önce gece görüşü bozulur, sonunda körlükle sonuçlanır. Karanlıkta çarpma veya merdivende tereddüt fark ederseniz göz muayenesi yaptırın. DNA testi vardır.
• Ailesel nefropati (FN): Kalıtsal böbrek hastalığıdır; genellikle 6 ay ile 2 yaş arasında böbrek yetmezliğine yol açar ve ölümcüldür. Genç köpekte aşırı su içme, sık idrar, kilo kaybı ve iştahsızlık acil kontrol gerektirir. Ebeveynler test edilmişse önlenebilir.
• Erişkin başlangıçlı nöropati (AON): Sinir hasarına bağlı ilerleyici güçsüzlük; DNA testi mevcuttur. Arka bacaklarda zayıflık, yürürken tökezleme görürseniz veterinere başvurun.
• Kalça displazisi ve patella çıkığı: Topallama, sekerek yürüme, kalkarken zorlanma.
• Obezite: Yemeğe düşkün bir ırktır; fazla kilo eklem ve kalp yükünü artırır.

Beslenme

Yetişkin bir İngiliz Cocker (12-15 kg) için günlük kuru mama miktarı çoğu kaliteli mamada kabaca 180-250 g arasındadır. Kesin miktar mamanın enerji değerine ve köpeğin hareketine göre değişir; paketteki tabloyu başlangıç alın, kaburgaları hafifçe hissedilecek kiloyu hedefleyin.

• Yavru (2-12 ay): Orta ırk yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Günde iki öğün. Eğitim ödüllerini günlük kaloriden düşün.
• Kıdemli (8+ yaş): Kalori azaltılır; kilo ve diş sağlığı yakından izlenir.

Masadan yemek vermeyin. Cocker'ın bakışlarına dayanmak zordur ama bu ırkta obezite kayıtlarda sık görülen bir sorundur.

Bakım ve tüy

Orta uzunlukta, ipeksi, kulak, göğüs ve bacaklarda saçaklı tüy.

• Haftada en az 2-3 kez tarama; kulak ve bacak saçakları çabuk keçeleşir.
• 6-8 haftada bir kuaförde düzeltme (tıraş değil, şekil verme) çoğu sahip için pratik çözümdür.
• Kulaklar haftada bir kontrol edilmeli, yüzme ve banyo sonrası kurulanmalı.
• Tırnaklar ayda bir kesilir; pati altındaki tüyler kısaltılır.
• Dişler mümkünse her gün, en az haftada birkaç kez fırçalanır.
• Mama kabı olarak dar ağızlı kap, kulakların mamaya girmesini azaltır.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: en az bir saat hareket. Yürüyüşün yanında top getirme, koku oyunları ve güvenli alanda serbest koşu ideal.

Öncelikler:

1. Sosyalleşme (8-16 hafta): Farklı insanlar, sesler ve köpeklerle olumlu deneyim.
2. Gel komutu: Av içgüdüsü nedeniyle en zor ve en önemli komut.
3. Yalnız kalma alıştırması: Kısa sürelerle başlayıp artırın.
4. Tasmada çekmeme: Kokuya yönelme eğilimi yüzünden erken çalışılmalı.
5. Koku çalışması: Irkın doğasına uygun zihinsel yorgunluk sağlar.

Türkiye'nin sıcak yaz aylarında yürüyüşleri sabah erken ve akşam serin saatlere kaydırın.

Tarihçe

Spaniel'ler İngiltere'de yüzyıllardır av kuşlarını saklandığı yerden kaldırmak için kullanılır. "Cocker" adı, bu küçük spaniel'lerin özellikle çulluk (İngilizce woodcock) avında kullanılmasından gelir. 19. yüzyıla kadar aynı batında doğan yavrular boyutlarına göre farklı adlarla anılıyordu; zamanla Cocker ve Springer ayrı ırklar olarak tanındı.

Amerika'ya giden hatlar farklı bir yönde, daha küçük ve bol tüylü olarak geliştirildi. İngiliz tipinin özelliklerini korumak isteyen yetiştiriciler iki tipin ayrılması için çalıştı ve Amerikan Kennel Club 1946'da İngiliz Cocker Spaniel'i ayrı ırk olarak tanıdı. Bugün İngiltere'de "Cocker Spaniel" denince bu ırk anlaşılır; hem aile köpeği hem çalışma köpeği olarak yaygındır.