Maltese

Maltese size uygun mu?

Maltese (Malta terrier), beyaz ipeksi tüyü ve sevecen mizacıyla en eski refakatçi ırklardan biri. 3-4 kiloluk, neşeli, insana düşkün bir köpek. Tüy dökmemesi Türkiye'de en çok tercih edilme nedeni.

Bu ırkı seçerken bilinmesi gereken en önemli şey: Maltese yalnızlığa göre yaratılmamıştır. Yüzyıllardır tek işi insana eşlik etmek olan bir ırktır.

Sahiplenmeden önce

"Teacup Maltese" diye satılan olağandışı küçük bireylerden kaçının; sağlık sorunları ömür boyu sürer.

Karakter ve mizaç

Maltese neşeli, sevecen ve oyuncudur. İnsana düşkünlüğü ırkın tanımıdır; kucakta olmak, takip etmek, yanınızda uyumak ister.

Cesurdur ve boyutunu bilmez; büyük köpeklere kafa tutabilir. Sahibin bu davranışı engellemesi gerekir.

Yabancıya karşı temkinli olabilir ve haber verir. Eğitilmezse aşırı havlamaya dönüşür.

Zekidir ve öğrenmeyi sever; numara öğretmek bu ırkta kolaydır.

Enerjisi ılımlıdır ama hareketsiz değildir; günlük oyun ister.

Ayrılık kaygısı bu ırkta en yaygın davranış sorunudur.

Sağlık sorunları ve ömür

Ortalama ömür 12-15 yıl.

• Diz kapağı kayması (patellar luksasyon): Küçük ırklarda çok yaygın; bir bacağı birkaç adım havada tutma belirtisi.
• Trakea kollapsı: Kaz sesi gibi öksürük. Göğüs tasması kullanılmalıdır.
• Diş hastalıkları: En yaygın kronik sorun. Küçük çene, sıkışık dişler, erken diş kaybı. Düzenli fırçalama zorunludur.
• Portosistemik şant (karaciğer şantı): Bu ırkta diğerlerinden daha sık. Büyüme geriliği, yemek sonrası halsizlik, davranış değişikliği.
• Hipoglisemi: Yavrularda; titreme, halsizlik. Sık öğün ile önlenir.
• Gözyaşı lekelenmesi: Göz altında kahverengi-kırmızımsı lekeler. Genelde kozmetiktir ama altta tıkalı gözyaşı kanalı veya alerji olabilir; sürekli sulanma araştırılmalı.
• Beyaz sarsıntı sendromu (shaker syndrome): Beyaz küçük ırklarda görülen, tüm vücutta titremeyle giden nörolojik durum. Tedaviye iyi yanıt verir.
• Kalp kapak hastalığı: İleri yaşta mitral kapak yetmezliği görülür.

Beslenme

Yetişkin bir Maltese (3-4 kg) günde 60-100 g küçük taneli kuru mama yer.

• Yavru (2-10 ay): Küçük ırk yavru maması, günde 3-4 öğün.
• Yetişkin: Çok küçük taneli mama, günde 2 öğün.
• Kıdemli (9+ yaş): Diş kaybı varsa yumuşatılmış mama; karaciğer ve kalp değerleri takip.

Gözyaşı lekesi olan bireylerde bazı mama katkıları ve musluk suyundaki mineraller etkili olabilir; filtre su denenebilir.

Ödül miktarına dikkat; 3 kiloluk bir köpekte iki bisküvi günlük ihtiyacın önemli bir bölümüdür.

Bakım ve tüy

Maltese'in tüyü tek kattır, alt kürk yoktur ve sürekli uzar. Bu, az dökülme demek ama yoğun bakım demektir.

İki seçenek:

• Uzun tüy: Her gün tarama gerekir; keçeleşme hızlıdır.
• Kısa kesim: 6-8 haftada bir kuaför; haftada 2-3 tarama yeterli olur. Çoğu ev için doğru seçim.

Ortak bakım:

• Banyo 3-4 haftada bir; beyaz tüy kolay kirlenir.
• Göz çevresi her gün silinmeli. Lekelenmeyi azaltmanın en etkili yolu, akıntının kurumadan alınmasıdır.
• Ağız çevresi yemek sonrası silinmeli; beyaz tüyde yiyecek lekesi kalır.
• Dişler haftada en az 3 kez fırçalanmalı.
• Kulak kanalındaki tüyler kontrol edilmeli.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir.
• Kışın kıyafet gerçek bir ihtiyaç; alt kürk yoktur.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: 30-45 dakika. Kısa yürüyüşler ve ev içi oyun.

Öncelikler:

1. Yalnız kalma eğitimi. Bu ırkta en kritik madde. Yavruyken kısa ayrılıklarla başlayın; kaygı yerleşirse çözmek zordur.
2. Havlama kontrolü. "Sessiz" komutu erken öğretilmeli.
3. Sosyalleşme (8-16 hafta). Yere indirin, farklı ortam ve köpeklerle tanıştırın.
4. Tuvalet eğitimi. Küçük ırklarda sabır ister; tutarlılık şart.
5. Bakıma tolerans. Tarama, kurutma ve kuaför masası yavruyken ödülle tanıtılmalı.
6. Göğüs tasması.

Küçük köpeklerde en sık hata, büyük bir köpekte kabul edilmeyecek davranışa boyut yüzünden izin vermektir. Kurallar boyuta göre değişmemeli.

Tarihçe

Maltese, bilinen en eski refakatçi köpek ırklarından biridir; kökeni Akdeniz havzasına, muhtemelen Malta adasına dayandırılır. Antik Yunan ve Roma kaynaklarında bu tipte küçük beyaz köpeklerden söz edilir; Aristoteles'in bir yazısında geçtiği kabul edilir.

Roma döneminde soylu kadınların gözdesiydi; mozaiklerde ve vazolarda tasvir edildi. Orta Çağ ve Rönesans boyunca Avrupa saraylarında yaygınlaştı, tablolarda sık görülür.

Irkın işlevi hiçbir zaman avcılık veya bekçilik olmadı; yüzyıllardır tek görevi insana eşlik etmekti. Bugünkü insana bağımlılığı bu geçmişin doğrudan sonucudur.

1. yüzyılda İngiltere'de standartlaştırıldı ve Kennel Club tarafından tanındı. Bugün ırkın standardı yalnızca beyaz rengi kabul eder.