Siberian Husky

Siberian Husky size uygun mu?

Husky, görselleri yüzünden en çok yanlış sahiplenilen ırk. Mavi gözler ve kurt görünümü satın alma kararı verdiriyor, sonra ırkın gerçek doğası ortaya çıkıyor: kaçmayı seven, çok enerjik, itaat konusunda seçici bir kızak köpeği. Türkiye'deki barınaklarda Husky sayısının artması tesadüf değil.

Husky almadan önce net olun: bu köpek tasmasız güvenli değildir. Yüzyıllarca koşmak için seçilmiş bir ırkı "gel" komutuyla durdurmayı garanti edemezsiniz.

Sahiplenmeden önce

Yavru alırken kalça sertifikası ve göz muayenesi belgesi isteyin. Mavi göz bir sağlık göstergesi değildir; bu ırkta mavi, kahverengi ve iki farklı renk göz eşit derecede normaldir.

Karakter ve mizaç

Husky arkadaş canlısıdır ama itaatkâr değildir. Kızak köpeği olarak, sahibinden bağımsız karar verebilmek üzere seçilmiştir. Bir komutu duyar, değerlendirir ve size uymanın kendisine ne kazandıracağını hesaplar. Bu, "aptal" olduğu anlamına gelmez; tam tersine zekidir, sadece motivasyonu farklıdır.

Bekçilik yapmaz. Yabancıyı dost kabul eder, eve giren herkesi karşılar. Sürü köpeği olduğu için diğer köpeklerle genelde iyi geçinir ama kedi ve küçük hayvanlara karşı av dürtüsü yüksektir.

İki karakteristik davranış: ulumak (havlamaz, ulur; bu ırkın sesi budur) ve kazmak (çukur açmak doğal davranıştır, bahçede bir kazma alanı ayırmak çözümdür).

Sağlık sorunları ve ömür

Ortalama ömür 12-14 yıl. Husky, benzer boyuttaki ırklara göre sağlıklı sayılır.

• Göz hastalıkları: Irkın en dikkat edilmesi gereken alanı. Juvenil katarakt (genç yaşta katarakt), kornea distrofisi ve ilerleyici retina atrofisi görülür. Üreticiden yıllık göz muayenesi belgesi isteyin.
• Kalça displazisi: Diğer büyük ırklara göre daha az yaygın ama mevcut. Ebeveyn sertifikası önemlidir.
• Çinko yanıtlı dermatoz: Kutup ırklarına özgü; çinko emilim bozukluğu nedeniyle burun, göz çevresi ve pati çevresinde kabuklanma ve tüy kaybı. Çinko takviyesiyle yönetilir.
• Hipotiroidi: Kilo alma, halsizlik, tüy kalitesinde bozulma. Kan testiyle teşhis edilir, ilaçla kontrol altına alınır.
• Sıcak çarpması: Türkiye koşullarında en gerçek risk. Çift kat kürk yalıtım sağlar ama nem ve yüksek sıcaklık birleşince tehlikelidir. Yaz aylarında egzersiz sabah erken ve akşam geç saatlere alınmalı.

Beslenme

Yetişkin bir Husky (16-27 kg) günde 350-450 g kaliteli kuru mama tüketir. Şaşırtıcı bir detay: Husky, boyutuna göre az yer. Kızak köpeği metabolizması yakıtı çok verimli kullanır.

• Yavru (2-12 ay): Orta/büyük ırk yavru maması, günde 3 öğün.
• Yetişkin: Protein %24-30, yağ oranı orta-yüksek. Bu ırk yağı iyi kullanır.
• Kıdemli (8+ yaş): Kalori azaltılır, eklem desteği eklenir.

Husky iştahsız görünebilir ve bu genelde normaldir; yemediği için endişelenip sürekli mama değiştirmek seçici yeme davranışı yaratır. Kabı 15 dakika bırakın, yemezse kaldırın.

Yasaklar: çikolata, üzüm, soğan-sarımsak, ksilitol, pişmiş kemik.

Bakım ve tüy

Husky'nin kürkü ırkın en zorlu tarafı. Yılda iki kez, "blowing coat" denen dönemde alt kürkün tamamını atar. Bu, birkaç hafta boyunca evde her yerde tüy demektir.

• Normal dönemde haftada 1-2 tarama, dökülme döneminde her gün.
• Undercoat rake (alt kürk tarağı) şart; normal fırça alt katı almaz.
• Banyo yılda 3-4 kez yeterli. Husky kokmayan bir ırktır, kendi kendini temizler.
• Asla tıraş etmeyin. Kürk yazın da yalıtım sağlar ve güneşten korur; kesilirse köpek daha çok ısınır ve tüy düzgün çıkmayabilir.
• Tırnaklar 3-4 haftada bir, dişler haftada birkaç kez.

Eğitim ve egzersiz

Günlük ihtiyaç: en az 1,5-2 saat yoğun egzersiz. Yürüyüş yeterli değil; koşu, bisiklet yanında tempo, kızak/scooter çekme veya çeviklik gerekir. Yeterince koşturulmayan Husky mobilya, duvar ve kapı çiğner.

Öncelikler:

1. Tasma ve güvenlik. Bu ırk tasmasız alanda serbest bırakılmamalıdır. Mikroçip ve künye zorunlu.
2. Çekme eğitimi. Çekmek genetiktir; koşum takımıyla çekmesine izin verilen, tasmayla yürürken çekmemesi öğretilen ayrı bir düzen kurun.
3. Sosyalleşme (8-16 hafta). Özellikle kedi ve küçük hayvanlarla.
4. Uluma yönetimi. Tamamen engellenemez; azaltmak için sıkılmasını önleyin.
5. Zihinsel iş. Koklama oyunları, mama bulmacaları, numara öğretme. Fiziksel yorgunluk tek başına yetmez.

Ödül temelli çalışın, tekrar sayısını düşük tutun. Husky sıkıcı tekrardan çabuk bıkar ve ilgisini kaybeder.

Tarihçe

Irk, Kuzeydoğu Sibirya'da yaşayan Çukçi halkı tarafından geliştirildi. Amaç, az yemekle uzun mesafe kızak çekebilen, sürü içinde uyumlu ve insanla yaşayabilen bir köpekti. 1908'de Alaska'ya altına hücum döneminde getirildi ve kızak yarışlarında hızla ün kazandı. Irkın en bilinen anısı 1925 Nome serum seferidir: difteri salgını sırasında serumu 1.085 kilometre kızakla taşıyan ekiplerin köpekleri, aralarında Balto ve Togo'nun da bulunduğu Sibirya Husky'leriydi. AKC ırkı 1930'da tanıdı.