Aslan Başlı Tavşan (Lionhead)

Aslan başlı tavşan (Lionhead) size uygun mu?

Aslan başlı tavşan, başını ve boynunu çevreleyen yünlü "yelesiyle" tanınan küçük bir ırktır; yetişkin ağırlığı yaklaşık 1,1-1,7 kg arasındadır. Sevimli görünümü nedeniyle sık tercih edilir ama yele, düzenli tüy bakımı ve sindirim takibi isteyen bir özelliktir. Hatırlatma: tavşanlar kemirgen değil lagomorftur; üst çenede ikinci bir çift küçük kesici diş taşırlar ve sindirimleri kemirgenlerden farklı işler.

En kritik madde: Tavşanlar tüylerini kendileri temizlerken yutar ama kedi gibi kusamaz. Uzun yeleli bir tavşanda yutulan tüy fazladır; düzenli tarama ve bol saman, sindirimin durmasını önlemenin temelidir.

Sahiplenmeden önce

Yele genetiği iki tiptir. Çift yeleli (gen iki kopya) tavşanlarda yele belirgindir ve yanlarda da uzun tüy görülebilir. Tek yeleli (bir kopya) tavşanlarda yele daha azdır ve yetişkinlikte bir kısmı kaybolabilir. Yavruyken "gür yeleli" görünen bir tavşanın yetişkin görünümü garanti değildir; ebeveynleri görmek fikir verir.

Pet shoplarda "aslan başlı" diye satılan yavruların bir kısmı melezdir ve daha iri büyüyebilir. Barınaklarda da bu görünümde yetişkin tavşanlar bulunur.

Yavru en az 8 haftalık olmalı. Kontrol edin:

• Tüy: Keçesiz, temiz; arka bölgede yapışık dışkı yok.
• Dişler: Üst kesiciler alttakilerin hemen önünde kapanmalı. Irk, Hollanda cücesi kanı taşıdığı için kalıtsal çene bozukluğu görülebilir.
• Göz ve burun: Akıntı, hapşırık yok.

Tavşan deneyimli bir veteriner bulmayı sahiplenmeden önce halledin.

Sosyal ihtiyaç ve kısırlaştırma

Tavşanlar grup halinde yaşar. En uyumlu eşleşme kısırlaştırılmış bir erkek ve kısırlaştırılmış bir dişidir; kobay uygun arkadaş değildir. Aslan başlılar korktuklarında yeni tanıştıkları tavşana karşı saldırgan olabilir, bu nedenle tanıştırmayı tarafsız bir alanda ve yavaş yapın. Kısırlaştırma idrar işaretlemesini azaltır, tuvalet eğitimini kolaylaştırır ve dişilerde yaygın olan rahim kanseri riskini ortadan kaldırır.

Yaşam alanı

Rabbit Welfare Association iki tavşan için tek parça halinde en az 3 m x 2 m taban ve 1 m yükseklik önerir. Evde bu, tavşana göre düzenlenmiş bir oda veya geniş bir oyun çitidir.

• Altlık: Uzun tüye yapışan talaş yerine kağıt pelet altlık veya yıkanabilir kilim tercih edin. Çam ve sedir talaşı kullanmayın.
• Tuvalet: Kabı her gün temizleyin; ıslak altlık yeleye ve arka bölgeye bulaşır.
• Kablolar ve zemin: Kabloları koruyun, kaygan zemine kaymaz mat serin.
• Saklanma yeri: İki girişli ev.

Sıcaklık: İdeal 18-20 derece civarıdır; 27 derece üzeri tehlikelidir. Türkiye yazında klimalı veya serin bir oda planlayın. Yaz aylarında daha sık taramak, fazla tüyü alıp serinlemeye yardımcı olur.

Beslenme: saman kuralı

Saman, bu ırkta iki kat önemlidir: hem dişleri aşındırır hem de yutulan tüyün bağırsaktan geçmesine yardım eder.

• Saman (sınırsız, diyetin büyük kısmı): Timothy veya çayır otu samanı, her gün taze. Yonca samanı yalnızca büyüyen yavrulara.
• Pelet (az): Yetişkinde 2,25 kg başına yaklaşık çeyrek su kabı; 1,5 kg civarı bir tavşan için 2 yemek kaşığı kadar. Tahıllı karışımlar kullanmayın.
• Yeşillik (her gün bir avuç): Marul yaprakları, roka, dereotu, kişniş, nane, dolmalık biber. Kalsiyumu yüksek maydanoz ve karalahanayı sınırlayın.
• Su: Bol su içmek sindirim içeriğini yumuşak tutar; sığ, ağır bir kapta her gün taze su verin.
• Meyve ve havuç: Küçük parçalar, haftada birkaç kez.

Vermeyin: ekmek, bisküvi, tahıl, kuruyemiş, çikolata, avokado, soğan, patates, insan yiyecekleri.

Sağlık ve yaşam süresi

Irka özel güvenilir ömür verisi sınırlıdır; iyi bakılan küçük ırk tavşanlar genellikle on yıla yakın yaşar, bakım planınızı buna göre yapın.

Irkta öne çıkan sorunlar:

• GI staz ve tüy birikimi: Saman azlığı, stres, diş sorunu veya su azlığı bağırsak hareketini yavaşlatır; uzun tüylülerde yutulan tüy tabloyu ağırlaştırır ve düzenli tarama bu yüzden önemlidir. Belirtiler: iştah kaybı, küçülen veya kaybolan dışkı, tüyle birbirine bağlı "boncuk dizisi" gibi dışkı, kamburlaşma, sessizlik. 12 saat yemek yememe veya dışkı çıkarmama acildir.
• Keçeleşme ve deri sorunları: Taranmayan yele deriye yakın düğümlenir, altında nem ve yara oluşur. Keçeyi makasla kesmeye çalışmayın; tavşan derisi çok incedir, kolayca kesilir. Tüy makinesi veya veteriner yardımı alın.
• Sinek kurtlanması (myiasis): Kirli, ıslak arka bölgeye sineklerin yumurta bırakmasıyla oluşur ve saatler içinde ölümcül olabilir. Sıcak havada arka bölgeyi her gün kontrol edin; kurt görürseniz hemen veterinere gidin.
• Diş kapanış bozukluğu: Cüce kökenli kısa kafa yapısı nedeniyle görülebilir. Yemeği düşürme, salya, çenede şişlik, göz akıntısı belirtidir.
• Sıcak çarpması: Kızarık sıcak kulaklar, hızlı soluma, halsizlik. Serin odaya alın, kulakları serin suyla ıslatın, veterineri arayın. Islak havluya sarmayın.
• Rahim kanseri: Kısırlaştırılmamış dişilerde yaygındır.

Aşılar: Miksomatozis, RHDV1 ve RHDV2 çoğu zaman ölümcüldür ve ev tavşanına sinek, pire, giysi ve ayakkabıyla bulaşabilir. Veterinerinizle aşı takvimini konuşun.

Yapmayın: Reçetesiz antibiyotik vermeyin; bazıları tavşanda ölümcül bağırsak bozulmasına yol açar.

Tüy bakımı ve elde tutma

1. Tarama: Yele ve uzun tüylü bölgeler haftada en az 2-3 kez, tüy dökümünde her gün geniş dişli bir tarakla taranmalıdır. Kısa tüylü gövde haftada bir fırçalanır.
2. Yıkamayın. Suyla yıkama tavşanda şok, üşüme ve deri sorunlarına yol açabilir. Kirlenen arka bölgeyi nemli bezle temizleyin, veteriner gerekirse bölgeyi kısaltır.
3. Tırnaklar 4-6 haftada bir kesilir.
4. Güven kurun: Yere oturun, gelmesini bekleyin, elden yeşillik verin. Tarama seanslarını kısa tutup ödülle bitirin.
5. Kaldırırken bir el göğüs altında, diğeri kalçayı destekler. Kulaktan veya enseden asla kaldırmayın; tekmelerken omurga kırılabilir.

Beden dili: Zıplayıp havada dönme mutluluk, arka ayağı yere vurma alarm, yana devrilip uzanma rahatlamadır. Kamburlaşma ve yüksek sesle diş gıcırdatma acıya işaret edebilir.

Zenginleştirme

1. Kazma kutusu: Kağıt veya samanla dolu karton kutu.
2. Tüneller ve platformlar: Gözlem noktası ve saklanma alanı.
3. Yem arama: Peleti samanın içine saklamak saman tüketimini de artırır.
4. Kemirme: Söğüt, elma dalı, karton rulo.
5. Hareket: Sabah ve akşam saatlerinde geniş alan; hareket bağırsakları da çalıştırır.

Tarihçe ve kökeni

Aslan başlı tavşan, Belçika ve Fransa'daki yetiştiricilerin uzun tüylü küçük bir tavşan elde etmek için yaptığı çaprazlamalardan ortaya çıktı; İsviçre Fox ve Hollanda cücesi kökenli tavşanların bu çalışmalarda kullanıldığı aktarılır. Başın çevresinde yünlü tüy oluşturan değişim bugün "yele geni" olarak bilinir. Irk, İngiltere'de British Rabbit Council tarafından 2002'de, Amerika'da ARBA tarafından 2014'te tanındı; 2018'de ARBA kongresinde bir aslan başlı tavşan en iyi gösteri ödülünü kazandı.

Tüm evcil tavşanlar gibi atası, tünel sistemlerinde koloniler halinde yaşayan Avrupa yabani tavşanıdır (Oryctolagus cuniculus). Yele, doğada bulunmayan ve insan seçilimiyle yerleşmiş bir özelliktir.