Degu

Degu size uygun mu?

Degu, Şili'nin orta bölgesinden gelen, yaklaşık 170-280 gram ağırlığında, püsküllü kuyruklu bir kemirgendir. Hamster ve çinçilladan farklı olarak gündüz aktiftir, çok sesli ve sosyaldir; cıvıltı ve ciyaklamalarla sürekli iletişim kurar. Bakımda iki gerçek her şeyin önündedir: degu tek başına yaşamamalıdır ve şekere karşı son derece hassastır; yanlış beslenen degularda diyabet yaygındır.

En kritik madde: Degu diyetinde meyve, kuru meyve, bal, pekmez (melas) içeren yem ve şekerli atıştırmalık olmamalıdır. Diyabet bu türde en sık görülen ve önlenebilir sorunlardan biridir.

Sahiplenmeden önce

Degu en az iki hayvan olarak planlanmalı. Aynı cinsiyetten kardeşler en kolay uyum sağlayan gruptur; kısırlaştırılmış bir erkek ve dişilerden oluşan grup da olur. Kısırlaştırılmamış erkek ve dişiyi birlikte almayın.

Sağlıklı bir deguda kontrol edin:

• Gözler: Parlak ve berrak. Bulanık göz (katarakt) diyabet belirtisi olabilir.
• Dişler: Sarı-turuncu olmalıdır. Beyaz dişler sağlık sorununa işaret edebilir.
• Kuyruk: Tam ve temiz; kopmuş, çıplak kuyruk ucu eski bir yaralanmayı gösterir.
• Tüy ve arka bölge: Parlak tüy, temiz arka bölge; burun veya ağız çevresinde ıslaklık yok.

Degu egzotik sayılan bir türdür. Bölgenizde degu bakabilecek bir veteriner olup olmadığını önceden öğrenin; RSPCA da egzotik deneyimli veteriner önerir.

Sosyal ihtiyaç

Doğada degular ortak tünellerde yaşayan küçük gruplar kurar ve yavruları birlikte büyütür. Yalnız bir degu stres, tüy yolma ve tekrarlayan davranışlar geliştirebilir. Grup olarak sahiplenmek en kolay yoldur; sonradan yeni birey eklemek mümkündür ama tanıştırma tarafsız alanda, yavaş ve gözetimli yapılmalıdır.

Kafes ve yaşam alanı

Degu koşar, tırmanır, kazar ve her şeyi kemirir. Plastik ve ahşap kafesler kısa sürede delinir.

• Boyut: PetMD iki degu için en az yaklaşık 70x45x70 cm verir; PDSA ise "olabildiğince büyük" önerir. Bu ölçüyü alt sınır kabul edin, katlı ve daha büyük bir metal kafes seçin.
• Tel aralığı: En fazla yaklaşık 1,2 cm; daha genişinden kaçabilir.
• Zemin: Düz, kaygan olmayan zemin ve kağıt bazlı derin altlık. Tel zemin ayak yarası yapar.
• Koşu tekerleği: Büyük, düz yüzeyli; telli veya çubuklu tekerlek kuyruğu ve bacakları yaralar.
• Yuva kutuları: Her bireyin sığabileceği kadar saklanma yeri.
• Kum banyosu: Haftada birkaç kez, çinçilla tozu veya ince banyo kumu dolu bir kap.
• Konum: Doğrudan güneş almayan, iyi havalanan, sessiz bir yer. RSPCA degularda sıcak çarpması riskine dikkat çeker; yaz aylarında odanın ısınmasına izin vermeyin.

Kafes dışında günde en az 30 dakika güvenli bir alanda hareket etmeleri önerilir. Kablolar ve kemirilebilecek her şey kaldırılmalıdır.

Beslenme: şeker yasağı

Degu otçuldur ve doğada lifli, düşük karbonhidratlı otlarla beslenir. Laboratuvar çalışmaları, basit şekerden zengin diyetin bu türde metabolik bozukluklara yol açtığını gösterir.

• Saman (sınırsız, diyetin büyük kısmı): Timothy veya çayır otu samanı her zaman bulunmalı.
• Degu peleti (günde yaklaşık 10 gram, 1-2 yemek kaşığı): Degu için hazırlanmış yem. Bulunamazsa melas içermeyen kobay veya çinçilla peleti olabilir. Meyveli çinçilla karışımları, tavşan, hamster ve gerbil yemleri uygun değildir.
• Yapraklı yeşillik (az miktarda): Marul yaprakları, dolmalık biber, karahindiba yaprağı. Kaynaklar sıklık konusunda farklı öneriler verir; az ve düzenli verin, yeni yiyeceği yavaş ekleyin.
• Havuç, tatlı patates, pancar: Şeker oranı yüksektir; yalnızca çok küçük parça ve nadiren.
• Su: Damlalıklı şişe veya ağır kap; her gün taze.

Kesinlikle vermeyin: taze ve kuru meyve (kuru üzüm dahil), mısır, bal, melaslı yemler, bisküvi, ekmek, tatlı, kuruyemiş ve yağlı tohumlar, insan yiyecekleri.

Sağlık ve yaşam süresi

Ortalama ömür 6-8 yıl; bazıları 9 yıla ulaşır.

Veterinere gitme işaretleri: yemek yememe, kilo kaybı, burun akıntısı, ağız çevresinde ıslaklık, göz bulanıklığı, çok su içme, dışkı veya idrarda değişiklik, hareketsizlik.

• Diyabet: Degular diyabete genetik olarak yatkındır; şekerli ve karbonhidratı yüksek beslenme tetikler. Belirtiler: çok su içme, çok idrar yapma, kilo değişimi. Tanı ve takip veteriner işidir; önlemi diyettir.
• Katarakt: Göz merceğinde bulanıklık; çoğu zaman diyabetle ilişkilidir ve körlüğe ilerleyebilir. Gözde beyazlaşma görürseniz veterinere gidin.
• Diş hastalığı: Pet degularda sık görülür, özellikle yaşlı bireylerde. Dişler ömür boyu uzar; yemeği düşürme, salya, kilo kaybı belirtidir. Önlemi bol saman ve kemirme malzemesidir. Dişleri haftada bir kontrol edin.
• Kuyruk kayması: Degu kuyruğundan tutulduğunda kuyruk derisi sıyrılabilir veya kuyruk kopar; bu bir kaçış savunmasıdır. Kopan kısım geri çıkmaz ve açık yara enfeksiyon kapabilir; veterinere gösterin.
• Solunum yolu enfeksiyonları: Hapşırık, hırıltı, burun akıntısı. Tozlu altlık ve cereyan riski artırır.
• Tüy yolma: Stres, can sıkıntısı veya yalnızlık işaretidir.

Yapmayın: Başka hayvanlar için yazılmış ilaçları kullanmayın; RSPCA bunların degular için tehlikeli olabileceği konusunda uyarır.

Elde tutma ve iletişim

Degu meraklı ve zeki bir hayvandır ama av hayvanıdır; kaldırılmayı çoğu zaman sevmez.

1. İlk günlerde yalnızca gözlemleyin ve kafes yanında sakin konuşun.
2. Elden ödül: Avucunuzda küçük bir kuru ot veya pelet. Meyve ve şekerli ödül kullanmayın.
3. Elinize kendisi çıksın. Alçakta durun, acele etmeyin.
4. Kaldırmanız gerekirse göğsün altından ve arka bacaklardan destekleyin. Asla kuyruğundan tutmayın veya çekmeyin.
5. Serbest dolaşımı kapalı, kablosuz, kaçış noktası olmayan bir alanda yapın.

Sesleri: Degular cıvıltı, ötüş ve ciyaklama gibi pek çok sesle iletişim kurar.

Zenginleştirme

1. Kazma kutusu: Derin kağıt altlıkla dolu bir kutu.
2. Kum banyosu: Doğal bir davranıştır ve tüyü temiz tutar.
3. Dallar ve katlar: Tırmanma için işlenmemiş dallar, metal veya seramik platformlar.
4. Kemirme malzemesi: Karton rulolar, işlenmemiş ahşap, söğüt.
5. Yem arama: Peleti samanın içine saklayın.
6. Arkadaş: Hiçbir oyuncak diğer degunun yerini tutmaz.

Tarihçe ve doğadaki hali

Degu (Octodon degus), Şili'nin orta bölgesine özgüdür; deniz seviyesinden yaklaşık 3.500 metreye kadar çalılık alanlarda yaşar. Genellikle bir erkek ve birkaç dişiden oluşan gruplar ortak tüneller kazar, yavrularını birlikte büyütür ve gündüz ile alacakaranlıkta aktiftir. Aktivite saatleri mevsime ve sıcaklığa göre kayabilir.

Degular önce laboratuvar hayvanı olarak dünyaya yayıldı. Kendiliğinden diyabet geliştirmeye yatkınlıkları, gündüz aktif olmaları ve uzun ömürleri nedeniyle metabolizma ve yaşlanma araştırmalarında kullanıldılar. Laboratuvar koşullarında 5-7 yıl yaşadıkları bildirilir. Evcil hayvan olarak yaygınlaşmaları daha yenidir; bu nedenle doğru bakım bilgisi hâlâ pet shoplarda sık karşılaşılan yanlışlarla karışabilir.