Rex Tavşanı

Rex tavşanı size uygun mu?

Rex tavşanı, adını 1919'da Fransa'da bir köyde ortaya çıkan ve kılavuz tüyü (guard hair) neredeyse yok eden doğal bir gen mutasyonundan alır. Sonuç, dokunulduğunda kadife gibi hissettiren, yoğun ve kısa bir kürktür; bu yüzden Fransa'da "kralın tavşanı" lakabıyla anıldığı söylenir. Önce bir düzeltme: tavşanlar kemirgen değildir, lagomorf takımındandır; sitede kemirgenlerle birlikte listelenmeleri yalnızca kolaylık içindir. DB'deki büyüklüğe göre bu, orta-büyük gövdeli Standart Rex tipine karşılık gelir; daha küçük bir Mini Rex çeşidi de vardır.

En kritik madde: Rex'in kısa, kılavuz tüysüz kürkü günlük tarama ihtiyacını azaltır, ama aynı özellik ayaklardaki doğal yastıklamayı da azaltır. Bu ırkta sert veya tel zemin, aşırı kilo ve kirli altlık, diğer tavşan ırklarına göre daha kolay ayak tabanı yarasına (sore hocks) yol açabilir.

Sahiplenmeden önce

Yavru en az 8 haftalık olmalı ve anneden erken ayrılmamalıdır. Kontrol edin:

• Dişler: Ön kesiciler makas gibi, üsttekiler alttakilerin hemen önünde kapanmalı.
• Ayak tabanları: Arka ayakların alt yüzünde kızarıklık, tüy incelmesi veya küçük bir kabuklanma olmamalı; bu, Rex'te erken uyarı işaretidir.
• Burun ve gözler: Akıntı veya hapşırık olmamalı.
• Kürk: Kısa ve sıkı durmalı; seyrek, mat veya bariz şekilde dökülmüş bölgeler sağlıksız işaretidir.

Tavşanlar kedi-köpek kadar uzun yaşar; planınızı en az 6-8 yıl üzerinden yapın. Sahiplenmeden önce bölgenizde tavşana bakan (egzotik hayvan deneyimli) bir veteriner olup olmadığını öğrenin.

Sosyal ihtiyaç ve kısırlaştırma

Tavşanlar doğada grup halinde yaşar ve yalnız tutulmaları refah kuruluşlarınca önerilmez. En uyumlu eşleşme kısırlaştırılmış bir erkek ve kısırlaştırılmış bir dişidir. Kobayla birlikte tutmak iyi bir çözüm değildir; beslenme ihtiyaçları farklıdır ve tavşan kobayı yaralayabilir.

Kısırlaştırma yalnızca üremeyi önlemez; idrar işaretlemesini ve saldırganlığı azaltır. Kısırlaştırılmamış dişi tavşanlarda rahim kanseri yaygındır.

Yaşam alanı: ayak sağlığına özel dikkat

Rabbit Welfare Association iki tavşan için tek parça halinde en az 3 m x 2 m taban ve 1 m yükseklik önerir; orta-büyük gövdeli Rex için bu asgari sınır, daha büyüğü tercih edilmelidir.

• Zemin: Düz, kaymaz bir zemin şart. Tel ızgara zemin kullanmayın; Rex'in kılavuz tüysüz kürkü ayak tabanını daha az korur, tel zemin bu ırıkta sore hocks riskini belirgin artırır.
• Altlık: Yumuşak, emici ve kuru tutulan bir altlık (kağıt pelet, kalın saman). Islak veya kirli altlık deriyi yumuşatıp yara açılmasını kolaylaştırır; sık değiştirin.
• Tırnak bakımı: Uzun tırnak ağırlığı hocks bölgesine kaydırır ve yara riskini artırır; düzenli kesim şart.
• Kilo kontrolü: Fazla kilolu tavşanlarda sore hocks riski belirgin şekilde daha yüksektir.
• Saklanma yeri: İki girişli bir ev veya karton kutu.
• Sıcaklık: Türkiye yazı risklidir; ideal ortam 18-20 derece civarıdır. Tavşanı asla güneş alan balkonda veya kapalı arabada bırakmayın.

Beslenme: saman kuralı

Tavşan diyeti ağırlıklı olarak samandır. Saman hem bağırsakların çalışmasını hem de ömür boyu uzayan dişlerin aşınmasını sağlar.

• Saman (sınırsız, diyetin büyük kısmı): Timothy veya çayır otu samanı, her gün taze; kabaca vücudu kadar saman yemesi hedeflenir.
• Pelet (az): Vücut ağırlığına göre ölçülü miktar; renkli, tahıllı "müsli" karışımlar kullanmayın.
• Yeşillik (her gün bir avuç): Marul yaprakları (göbek değil), roka, dereotu, kişniş, nane, dolmalık biber.
• Meyve ve havuç: Şekerli ödül; haftada birkaç kez küçük parça yeterlidir.
• Su: Sığ, ağır bir kap tercih edilir; her gün yenilenmeli.

Vermeyin: ekmek, bisküvi, kraker, tahıl, kuruyemiş, çikolata, avokado, soğan, patates, insan yiyecekleri.

Sağlık ve yaşam süresi

Kaynaklarda ömür genelde 6-8 yıl olarak verilir; DB'deki 5-8 yıl aralığıyla tutarlıdır.

Irka özgü veya ırkta öne çıkan sorunlar:

• Ayak tabanı yarası (pododermatit / sore hocks): Rex'in en bilinen özel riskidir. Kılavuz tüyünün olmaması ayaklardaki doğal yastıklamayı azaltır; sert veya tel zemin, fazla kilo ve kirli altlık bu riski artırır. Erken belirti tüy incelmesi ve kızarıklıktır; kabuklanma veya kanama görülürse veterinere gidin, ilerlerse tedavisi zor bir apseye dönüşebilir.
• GI staz (sindirim durması): Tavşan yemeyi keser, dışkı küçülür veya hiç çıkmaz. 12 saat boyunca yemek yememe veya dışkı çıkarmama acil durumdur; sabahı beklemeyin.
• Diş sorunları: Yetersiz saman diş aşınmasını engeller; salya ve yemeği düşürme belirtidir.
• Sıcak çarpması: Kulaklar kızarık ve sıcak, hızlı soluma, halsizlik. Serin bir odaya alın, kulakları serin suyla ıslatın ve veterinerinizi arayın; tavşanı ıslak havluya sarmayın.
• E. cuniculi paraziti: Baş eğikliği, denge kaybı yapabilir.
• Rahim kanseri: Kısırlaştırılmamış dişilerde yaygındır.

Aşılar: Miksomatozis ve tavşan hemorajik hastalığı (RHDV1 ve RHDV2) çoğu zaman ölümcüldür ve sinek, pire, giysi yoluyla ev tavşanına da bulaşabilir. Hangi aşıların bulunduğunu veterinerinize sorun.

Yapmayın: Veterinerin reçete etmediği antibiyotik vermeyin; bazı yaygın antibiyotikler tavşanda ölümcül bağırsak bozulmasına yol açar.

Tüy bakımı ve elde tutma

1. Haftada 1-2 kez fırçalama yeterlidir. Kısa, kılavuz tüysüz kürk uzun tüylü ırklardaki gibi keçeleşmez; Rex bu açıdan düşük bakımlı sayılır.
2. Ayak tabanlarını her fırçalamada kontrol edin. Tüy incelmesi veya kızarıklık erken uyarıdır.
3. Kaldırmanız gerekirse bir el göğsün altında, diğer el arka bacakları ve kalçayı destekleyerek alın. Asla kulaklarından veya ensesinden kaldırmayın.
4. Alçakta tutun ve kısa tutun.
5. Tırnaklar 4-6 haftada bir kesilir. Tavşanı gereksiz yere yıkamayın.

Zenginleştirme

1. Kazma kutusu. Kağıt parçaları veya samanla dolu bir karton kutu.
2. Tüneller ve platformlar.
3. Yem arama. Peleti samanın içine saklayın.
4. Kemirme malzemesi. İşlenmemiş söğüt, elma dalı, karton rulo.
5. Günlük hareket. Sabah ve akşam en aktif olduğu saatlerde geniş alana erişebilmeli.

Tarihçe ve kökeni

Rex tavşanı, 1919'da Fransa'nın Louché-Pringé köyünde vahşi bir tavşan yavrusu grubunda ortaya çıkan doğal bir mutasyondan gelir; kılavuz tüyünü neredeyse tamamen ortadan kaldıran bu mutasyon, kürke kadifemsi bir doku kazandırmıştır. 1924'te Paris'teki uluslararası bir tavşan sergisinde tanıtılmış, kısa sürede Amerika Birleşik Devletleri'ne ulaşmış ve Amerikan Tavşan Yetiştiricileri Derneği (ARBA) tarafından tanınmıştır. Atası, tünel sistemlerinde koloniler halinde yaşayan Avrupa yabani tavşanıdır (Oryctolagus cuniculus); kazma, saklanma ve arkadaş ihtiyacı buradan gelir.