Hollanda Cücesi Tavşan

Hollanda cücesi tavşan size uygun mu?

Hollanda cücesi (Netherland Dwarf), en küçük tavşan ırklarından biridir: ırk standardında üst sınır yaklaşık 1,1 kg'dır. Yuvarlak başı, kısa burnu ve küçük kulaklarıyla "hep yavru gibi kalan tavşan" olarak bilinir. Önce bir düzeltme: tavşanlar kemirgen değildir, lagomorf takımındandır. Üst çenede kesici dişlerin arkasında ikinci bir çift küçük diş bulunur ve sindirim sistemleri kemirgenlerden farklı çalışır. Sitede kemirgenlerle birlikte listelenmeleri yalnızca kolaylık içindir.

En kritik madde: Bu ırkta diş sorunları ve sindirim durması (GI staz) sık görülür. İkisinin de ilk önlemi aynıdır: sınırsız, kaliteli saman.

Sahiplenmeden önce

Pet shoplarda "cüce" veya "mini" diye satılan yavruların önemli bir kısmı melezdir ve büyüyünce 2-3 kg'a ulaşabilir. Gerçek bir Hollanda cücesi arıyorsanız ebeveynleri görmek tek güvenilir yoldur. Irk şart değilse, kişiliği belli olan barınaktaki yetişkin tavşanlar çoğu zaman daha iyi bir seçimdir.

Yavru en az 8 haftalık olmalı ve anneden erken ayrılmamalıdır. Kontrol edin:

• Dişler: Ön kesiciler makas gibi, üsttekiler alttakilerin hemen önünde kapanmalı. Alt dişler öne çıkıyorsa veya uçlar birbirine değiyorsa bu kalıtsal çene bozukluğu olabilir; bu hayvanı almayın veya ömür boyu diş bakımını baştan kabul edin.
• Burun ve gözler: Akıntı, hapşırık, göz çevresinde ıslaklık olmamalı. Kısa burunlu yapı bu ırkta solunum yolu enfeksiyonlarını kolaylaştırır.
• Arka bölge: Temiz ve kuru olmalı; yapışık dışkı sindirim sorunu işaretidir.

Tavşanlar kedi-köpek kadar uzun yaşar; planınızı 10 yıl üzerinden yapın. Bölgenizde tavşana bakan (egzotik hayvan deneyimli) bir veteriner olup olmadığını sahiplenmeden önce öğrenin.

Sosyal ihtiyaç ve kısırlaştırma

Tavşanlar doğada grup halinde yaşar ve yalnız tutulmaları refah kuruluşlarınca önerilmez. En uyumlu eşleşme kısırlaştırılmış bir erkek ve kısırlaştırılmış bir dişidir. Kobayla birlikte tutmak iyi bir çözüm değildir; beslenme ihtiyaçları farklıdır ve tavşan kobayı yaralayabilir.

Kısırlaştırma yalnızca üremeyi önlemez; idrar işaretlemesini ve saldırganlığı azaltır, tuvalet eğitimini kolaylaştırır. Kısırlaştırılmamış dişi tavşanlarda rahim kanseri yaygındır; zamanlamayı veterinerinizle konuşun. Dişiler 4 aylıkken gebe kalabilir, bu yüzden kardeşleri erken ayırın.

Yaşam alanı

Tavşan kafesi, tavşanın evi değil, en fazla yatak odası olmalıdır. Rabbit Welfare Association iki tavşan için tek parça halinde en az 3 m x 2 m taban ve 1 m yükseklik önerir; bu ölçü küçük ırklar için de geçerlidir. Apartmanda bu, tavşana güvenli hale getirilmiş bir oda ya da geniş bir oyun çiti demektir.

• Kablolar: Tavşan kabloları kök gibi kemirir. Kablo koruyucu kullanın veya erişilemez yapın.
• Zemin: Tavşanın pati yastığı yoktur, parke ve fayansta kayar. Yıkanabilir halı, paspas veya kaymaz mat serin.
• Saklanma yeri: İki girişli bir ev veya karton kutu; ürkek bu ırk için şarttır.
• Tuvalet: Büyük bir kap, içinde kağıt pelet altlık ve hemen yanında saman. Tavşanlar yemek yerken dışkılar. Çam ve sedir talaşı, kedi kumu kullanmayın.

Sıcaklık: Türkiye yazı bu ırk için ciddi bir risktir. İdeal ortam 18-20 derece civarıdır; sıcaklık bunun belirgin üzerine çıktıkça risk hızla artar. Klima, serin bir fayans veya donmuş su şişesinin havluya sarılması yardımcı olur. Tavşanı asla güneş alan balkonda veya kapalı arabada bırakmayın.

Beslenme: saman kuralı

Tavşan diyeti ağırlıklı olarak samandır. Saman hem bağırsakların çalışmasını hem de ömür boyu uzayan dişlerin aşınmasını sağlar.

• Saman (sınırsız, diyetin büyük kısmı): Timothy veya çayır otu samanı, her gün taze. Kabaca her gün tavşanın vücudu kadar saman yemesi hedeflenir. Yonca samanı yalnızca büyüme dönemindeki yavrular içindir.
• Pelet (az): Yetişkinde 2,25 kg vücut ağırlığı başına yaklaşık çeyrek su kabı; 1 kg'lık bir Hollanda cücesi için bu 1-2 yemek kaşığı demektir. Renkli, tahıllı "müsli" karışımlar kullanmayın.
• Yeşillik (her gün bir avuç): Marul yaprakları (göbek değil), roka, dereotu, kişniş, nane, dolmalık biber. Maydanoz ve karalahana gibi kalsiyumu yüksek olanları sınırlı verin. Yeni yiyeceği azar azar ekleyin.
• Meyve ve havuç: Şekerli ödül; haftada birkaç kez başparmak büyüklüğünde parça yeterlidir.
• Su: Sığ, ağır bir kap tercih edilir; her gün yenilenmeli.

Vermeyin: ekmek, bisküvi, kraker, tahıl, kuruyemiş, çikolata, avokado, soğan, patates, insan yiyecekleri.

Sağlık ve yaşam süresi

Bu ırk için ortalama ömür 10-12 yıl olarak bildirilir; bu süre iyi beslenme ve düzenli veteriner kontrolüyle mümkündür.

Irka özgü veya ırkta sık görülen sorunlar:

• Diş kapanış bozukluğu (maloklüzyon): Kısa kafa yapısı nedeniyle cüce ırklarda sık görülür ve kalıtsal olabilir. Belirtiler: yemeği ağızdan düşürme, salya, çenede şişlik, göz akıntısı, tüy bakımını bırakma, kilo kaybı. Anestezi altında diş düzeltme gerekir ve tekrarlayabilir.
• GI staz (sindirim durması): Tavşan yemeyi keser, dışkı küçülür veya hiç çıkmaz, karın şiş ve sessizdir. 12 saat boyunca yemek yememe veya dışkı çıkarmama acil durumdur; sabahı beklemeyin.
• Üst solunum yolu enfeksiyonu: Kısa burunlu yapıda daha kolay gelişir. Hapşırık, burun akıntısı, ön patilerin iç yüzünde yapışık tüy.
• Sıcak çarpması: Kulaklar kızarık ve sıcak, hızlı soluma, halsizlik. Serin bir odaya alın, kulakları serin suyla ıslatın ve veterinerinizi arayın; tavşanı ıslak havluya sarmayın.
• E. cuniculi paraziti: Baş eğikliği, denge kaybı, arka bacak zayıflığı yapabilir. Belirti görülürse hemen veterinere gidin.
• Rahim kanseri: Kısırlaştırılmamış dişilerde yaygındır; idrarda kan ve karında şişlik uyarıcıdır.

Aşılar: Miksomatozis ve tavşan hemorajik hastalığı (RHDV1 ve RHDV2) çoğu zaman ölümcüldür ve sinek, pire, giysi ve ayakkabı yoluyla ev tavşanına da bulaşabilir. Aşılar 5 haftalıktan itibaren başlayıp yıllık tekrarlanır. Hangi aşıların bulunduğunu veterinerinize sorun.

Yapmayın: Veterinerin reçete etmediği antibiyotik vermeyin; bazı yaygın antibiyotikler tavşanda ölümcül bağırsak bozulmasına yol açar.

Elde tutma ve iletişim

Hollanda cücesi başta ürkek olabilir ve korktuğunda tırmalayabilir veya ısırabilir. Güven kazanıldığında oldukça sokulgan olur.

1. Yere inin. Yere oturun, gelmesini bekleyin.
2. Elden yeşillik. Avucunuzda bir yaprakla ödüllendirin.
3. Kaldırmanız gerekirse bir el göğsün altında, diğer el arka bacakları ve kalçayı destekleyerek alın. Asla kulaklarından veya ensesinden kaldırmayın. Desteksiz arka bacaklar tekmelerse omurga kırılabilir.
4. Alçakta tutun ve kısa tutun.
5. Bakım: Haftada bir fırçalama, tüy dökümünde her gün. Tırnaklar 4-6 haftada bir kesilir. Tavşanı suyla yıkamayın.

Beden dili: Havaya zıplayıp dönme (binky) mutluluktur. Arka ayağı yere vurma alarm veya rahatsızlıktır. Yüzüstü uzanıp ayaklarını yana atma derin rahatlamadır. Hafif diş sürtme memnuniyet, yüksek sesli diş gıcırdatma ise acı işareti olabilir.

Zenginleştirme

1. Kazma kutusu. Kağıt parçaları veya samanla dolu bir karton kutu.
2. Tüneller ve platformlar. Yüksek bir yerden etrafı gözlemeyi sever.
3. Yem arama. Peleti samanın içine saklayın.
4. Kemirme malzemesi. İşlenmemiş söğüt, elma dalı, karton rulo.
5. Günlük hareket. Sabah ve akşam en aktif olduğu saatlerde geniş alana erişebilmeli.

Tarihçe ve kökeni

Hollanda cücesi, 20. yüzyılın başlarında Hollanda'da küçük beyaz Polonya (Polish/Hermelin) tavşanlarının yabani ve renkli tavşanlarla çaprazlanmasıyla geliştirildi. Irk standardı 1940'ta belirlendi; İkinci Dünya Savaşı gelişimi kesintiye uğrattı ve savaştan az sayıda birey kaldı. Irk 1940'ların sonunda İngiltere'ye, 1960'larda Kuzey Amerika'ya ulaştı ve Amerikan Tavşan Yetiştiricileri Derneği (ARBA) tarafından 1969'da tanındı.

Cücelik geni tek kopyayla cüce yapıyı oluşturur; iki taşıyıcının çiftleşmesinden doğan çift kopyalı yavrular ("peanut") yaşayamaz. Bilinçsiz üretimin önerilmemesinin nedenlerinden biri budur.

Atası, tünel sistemlerinde koloniler halinde yaşayan Avrupa yabani tavşanıdır (Oryctolagus cuniculus); kazma, saklanma ve arkadaş ihtiyacı buradan gelir.